Η πληθυσμιακή συρρίκνωση της Ελλάδας δεν μπορεί πλέον να αποτραπεί τις επόμενες δεκαετίες, καθώς οι θάνατοι θα εξακολουθήσουν να είναι περισσότεροι από τις γεννήσεις, σύμφωνα με τον δημογράφο Βύρωνα Κοτζαμάνη.
Ο κ. Κοτζαμάνης επισήμανε ότι το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας έχει βαθιές ρίζες και δεν αποτελεί αποκλειστικά συνέπεια της οικονομικής κρίσης.
Όπως εξήγησε, η πτώση των γεννήσεων ξεκίνησε ήδη από το 1980, ενώ κάθε νεότερη γενιά αποκτά κατά μέσο όρο λιγότερα παιδιά σε σχέση με τις προηγούμενες.
Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι όσοι γεννήθηκαν την περίοδο 1955-1960 απέκτησαν κατά μέσο όρο δύο παιδιά, ενώ για τις γενιές του 1980-1985 εκτιμάται ότι ο μέσος αριθμός θα περιοριστεί περίπου στο 1,4 παιδί ανά άτομο που ολοκληρώνει τον αναπαραγωγικό του κύκλο.
Οι λόγοι πίσω από την υπογεννητικότητα
Ο δημογράφος υπογράμμισε ότι η μείωση των γεννήσεων δεν συνδέεται αποκλειστικά με την οικονομική κατάσταση ή τις αλλαγές στον σύγχρονο τρόπο ζωής.
Μεταξύ των παραγόντων που επηρεάζουν τις δημογραφικές εξελίξεις περιλαμβάνονται η αστικοποίηση, η μεγαλύτερη διάρκεια των σπουδών, η αυξημένη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας, αλλά και οι δυσκολίες στην επαγγελματική αποκατάσταση.
Όπως σημείωσε, αντίστοιχες κοινωνικές αλλαγές έχουν καταγραφεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Σουηδία, η Γαλλία, η Ολλανδία και το Βέλγιο.
Ωστόσο, εκεί έχουν εφαρμοστεί πολιτικές που διευκολύνουν τη δημιουργία οικογένειας και την ανατροφή των παιδιών.
«Δεν υπήρξε στη χώρα μας ποτέ ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την οικογένεια και το παιδί», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η Ελλάδα δεν προχώρησε εγκαίρως στις απαραίτητες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των νέων κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών.
65.000 γεννήσεις και 124.000 θάνατοι
Η σημερινή εικόνα αποτυπώνει το μέγεθος της δημογραφικής ανισορροπίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Κοτζαμάνης, στην Ελλάδα καταγράφονται περίπου 65.000 γεννήσεις έναντι 124.000 θανάτων.
Για να μπορούσε να υπάρξει αριθμητική εξισορρόπηση μεταξύ των δύο μεγεθών, θα απαιτούνταν δείκτης γονιμότητας 2,4 παιδιά ανά γυναίκα, επίπεδο που, όπως επισήμανε, δεν εμφανίζεται σε καμία ανεπτυγμένη χώρα.
Ακόμη και αν αυξηθεί η διάθεση των νέων ζευγαριών να αποκτήσουν παιδιά, η αρνητική φυσική μεταβολή του πληθυσμού δεν πρόκειται να αντιστραφεί άμεσα.
Ο λόγος είναι ότι οι γενιές που βρίσκονται πλέον σε ηλικία τεκνοποίησης είναι ήδη μικρότερες αριθμητικά, περιορίζοντας έτσι και τον συνολικό αριθμό των πιθανών γεννήσεων.
Ο κίνδυνος νέας μεγάλης πτώσης μετά το 2045
Ο κ. Κοτζαμάνης εκτίμησε ότι η μείωση των γεννήσεων κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες δεν αναμένεται να έχει την ίδια ένταση με εκείνη που καταγράφηκε τα προηγούμενα χρόνια.
Όπως ανέφερε, την τελευταία 16ετία οι γεννήσεις στην Ελλάδα μειώθηκαν κατά περίπου 45%.
Ωστόσο, μετά το 2045 ενδέχεται να υπάρξει νέα σημαντική υποχώρηση, καθώς οι ολιγάριθμες γενιές που γεννιούνται κατά τη δεκαετία του 2020 θα έχουν φτάσει τότε στην ηλικία κατά την οποία συνήθως δημιουργούνται οικογένειες.
Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τη δημογραφική εικόνα της χώρας, εφόσον δεν υπάρξουν ουσιαστικές αλλαγές στις συνθήκες που επηρεάζουν την απόφαση των νέων να αποκτήσουν παιδιά.
Καταλήγοντας, ο δημογράφος υπογράμμισε ότι η δημιουργία ενός πραγματικά υποστηρικτικού περιβάλλοντος για την οικογένεια και το παιδί αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον περιορισμό των μελλοντικών επιπτώσεων.
Παρότι η συνολική μείωση του πληθυσμού θεωρείται πλέον αναπόφευκτη, η κατάλληλη πολιτική μπορεί να επηρεάσει την έκταση και την ένταση της δημογραφικής κρίσης.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.