Υγεία
Μια ενδιαφέρουσα πιθανή σύνδεση ανάμεσα στον εμβολιασμό κατά του έρπητα ζωστήρα και την υγεία του εγκεφάλου εξετάζει νέα μεγάλη μελέτη, τα αποτελέσματα της οποίας ανοίγουν ένα ακόμη πεδίο έρευνας γύρω από την πρόληψη της άνοιας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, ηλικιωμένοι που είχαν λάβει το Shingrix, το ανασυνδυασμένο εμβόλιο κατά του έρπητα ζωστήρα, παρουσίασαν χαμηλότερη συχνότητα νέας διάγνωσης άνοιας κατά την τετραετή περίοδο παρακολούθησης σε σχέση με όσους δεν είχαν εμβολιαστεί.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Annals of Internal Medicine και βασίστηκε σε δεδομένα εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στο μικροσκόπιο πάνω από μισό εκατομμύριο ηλικιωμένοι
Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία 509.926 ενηλίκων ηλικίας 66 ετών και άνω, χρησιμοποιώντας δεδομένα του Medicare και ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους.
Από το σύνολο των συμμετεχόντων, 8.843 είχαν λάβει τουλάχιστον μία δόση Shingrix, ενώ οι υπόλοιποι δεν είχαν εμβολιαστεί.
Η σύγκριση των δύο ομάδων έδειξε αξιοσημείωτη διαφορά στην εμφάνιση διαγνώσεων άνοιας κατά τα επόμενα χρόνια.
Συγκεκριμένα, άνοια καταγράφηκε περίπου στο 18,8% των εμβολιασμένων, έναντι 24,6% των μη εμβολιασμένων.
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι η διαφορά αυτή αντιστοιχεί σε περίπου 24% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο διάγνωσης άνοιας στην ομάδα που είχε λάβει το εμβόλιο.
Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από τη συσχέτιση
Το εύρημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή τα τελευταία χρόνια εξετάζεται όλο και περισσότερο η πιθανή σχέση ανάμεσα στις λοιμώξεις, τη φλεγμονή και τη γνωστική λειτουργία.
Ο έρπης ζωστήρας προκαλείται από την επανενεργοποίηση του ιού της ανεμοβλογιάς, ο οποίος παραμένει στον οργανισμό μετά την αρχική λοίμωξη.
Οι ερευνητές εξετάζουν εάν η πρόληψη τέτοιων λοιμώξεων μπορεί να έχει επιπτώσεις που ξεπερνούν την αποφυγή του ίδιου του νοσήματος.
Προηγούμενες έρευνες είχαν επίσης υποδείξει πιθανή σχέση ανάμεσα στον εμβολιασμό κατά του έρπητα ζωστήρα και σε χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, όμως αρκετές αφορούσαν παλαιότερα εμβόλια.
Το Shingrix, το οποίο χρησιμοποιήθηκε στη συγκεκριμένη ανάλυση, είναι διαφορετικού τύπου εμβόλιο και χρησιμοποιείται ευρέως για την πρόληψη του έρπητα ζωστήρα.
Δεν σημαίνει ότι το εμβόλιο προλαμβάνει την άνοια
Παρά το ενδιαφέρον των αποτελεσμάτων, οι επιστήμονες είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στην ερμηνεία τους.
Η μελέτη είναι παρατηρησιακή, επομένως μπορεί να εντοπίσει μια συσχέτιση αλλά δεν μπορεί από μόνη της να αποδείξει ότι το εμβόλιο ήταν η αιτία για τη μικρότερη συχνότητα άνοιας.
Υπήρχαν διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων. Οι άνθρωποι που είχαν εμβολιαστεί ήταν κατά μέσο όρο κάπως νεότεροι και παρουσίαζαν καλύτερη γενική κατάσταση υγείας.
Οι ερευνητές προσπάθησαν να συνυπολογίσουν τέτοιους παράγοντες στην ανάλυσή τους, όμως δεν είναι δυνατό να αποκλειστεί πλήρως η επίδραση άλλων μεταβλητών.
Για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει πραγματικά αιτιώδης σχέση, απαιτούνται περαιτέρω έρευνες και κυρίως καλά σχεδιασμένες κλινικές δοκιμές.
Ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της άνοιας
Η άνοια αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία, καθώς ο πληθυσμός μεγαλώνει ηλικιακά και ο αριθμός των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν γνωστική έκπτωση αυξάνεται.
Τα νέα δεδομένα δεν σημαίνουν ότι το Shingrix αποτελεί θεραπεία για την άνοια ή ότι έχει αποδειχθεί πως την προλαμβάνει.
Δείχνουν, ωστόσο, ότι η σχέση ανάμεσα στην πρόληψη λοιμώξεων και τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου αξίζει να εξεταστεί πιο βαθιά.
Εάν μελλοντικές έρευνες επιβεβαιώσουν τα συγκεκριμένα ευρήματα, θα μπορούσε να ανοίξει ένας ιδιαίτερα ενδιαφέρων δρόμος στην επιστημονική έρευνα για τους παράγοντες που επηρεάζουν τη γνωστική υγεία στην τρίτη ηλικία.
