Για πολλούς ανθρώπους υπάρχει μια πρωινή ακολουθία που επαναλαμβάνεται σχεδόν καθημερινά: ξύπνημα, καφές και λίγο αργότερα… επίσκεψη στην τουαλέτα.

Το φαινόμενο δεν είναι απλώς μια συνήθεια. Ο καφές μπορεί πράγματι να διεγείρει τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος και η επιστήμη έχει αρκετές εξηγήσεις για το γιατί συμβαίνει.

Ο καφές «ξυπνά» το παχύ έντερο

Η κατανάλωση καφέ μπορεί να αυξήσει την κινητικότητα του παχέος εντέρου σε ορισμένους ανθρώπους. Με απλά λόγια, οι μύες του εντέρου αρχίζουν να συσπώνται πιο έντονα, προωθώντας το περιεχόμενό του προς το ορθό.

Αυτό εξηγεί γιατί σε κάποιους η ανάγκη για τουαλέτα εμφανίζεται σχετικά γρήγορα μετά τις πρώτες γουλιές.

Δεν φταίει μόνο η καφεΐνη

Θα ήταν εύκολο να θεωρήσουμε την καφεΐνη αποκλειστικά υπεύθυνη. Ωστόσο, ακόμη και ο ντεκαφεϊνέ καφές έχει παρατηρηθεί ότι μπορεί να διεγείρει τη δραστηριότητα του εντέρου.

Αυτό δείχνει ότι πιθανότατα εμπλέκονται και άλλα συστατικά του καφέ, καθώς και η συνολική αντίδραση του πεπτικού συστήματος στην είσοδο τροφής ή ροφήματος στο στομάχι.

Το γαστροκολικό αντανακλαστικό

Όταν κάτι φτάνει στο στομάχι, ο οργανισμός μπορεί να ενεργοποιήσει το λεγόμενο γαστροκολικό αντανακλαστικό. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα μήνυμα προς το παχύ έντερο ότι νέα τροφή έχει εισέλθει στο πεπτικό σύστημα και πρέπει να δημιουργηθεί «χώρος».

Το συγκεκριμένο αντανακλαστικό είναι συχνά πιο έντονο το πρωί, γεγονός που μπορεί να εξηγεί γιατί ο πρώτος καφές της ημέρας έχει τόσο άμεσο αποτέλεσμα.

Παίζουν ρόλο και οι ορμόνες

Ο καφές μπορεί επίσης να επηρεάσει την έκκριση ορμονών που συμμετέχουν στην πέψη, όπως η γαστρίνη. Η γαστρίνη βοηθά στην ενεργοποίηση του πεπτικού συστήματος και μπορεί να ενισχύσει την κινητικότητα του εντέρου.

Και το γάλα;

Για κάποιους ανθρώπους, η αιτία μπορεί να μην είναι αποκλειστικά ο καφές. Αν το ρόφημα περιέχει γάλα και υπάρχει δυσανεξία στη λακτόζη, μπορεί να εμφανιστούν φούσκωμα, αέρια ή ακόμη και διάρροια.

Δεν αντιδρούν, πάντως, όλοι με τον ίδιο τρόπο. Κάποιος μπορεί να πίνει δύο καφέδες χωρίς να αισθανθεί τίποτα, ενώ για κάποιον άλλο λίγες γουλιές αρκούν.

Έτσι, η περίφημη «επίδραση του πρωινού καφέ» είναι πραγματική, αλλά πίσω της δεν βρίσκεται ένας μόνο μηχανισμός. Είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης του καφέ με ένα πεπτικό σύστημα που, ειδικά το πρωί, είναι ήδη έτοιμο να… πιάσει δουλειά.