Υγεία
Το στοματικό μικροβίωμα αποτελείται από εκατοντάδες είδη βακτηρίων, μυκήτων και άλλων μικροοργανισμών που ζουν στη στοματική κοιλότητα και η διατροφή μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ισορροπία τους.
Εκτός από τη σωστή στοματική υγιεινή, το τι τρώμε καθημερινά μπορεί να παίξει ρόλο στην υγεία των δοντιών και των ούλων.
Στο στόμα φιλοξενούνται περισσότερα από 700 διαφορετικά είδη μικροοργανισμών, τα οποία βρίσκονται στην επιφάνεια των δοντιών, στη γλώσσα, στα ούλα και σε άλλα σημεία της στοματικής κοιλότητας.
Κάποιοι από αυτούς τους μικροοργανισμούς είναι ωφέλιμοι και βοηθούν στη διατήρηση της ισορροπίας, ενώ άλλοι μπορούν να συμβάλουν στην εμφάνιση προβλημάτων, όπως η τερηδόνα και η ουλίτιδα.
Πώς επηρεάζει η διατροφή το στόμα
Η ζάχαρη αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που ευνοούν τα βακτήρια της τερηδόνας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Streptococcus mutans, το οποίο χρησιμοποιεί τα σάκχαρα και παράγει οξέα που μπορούν να φθείρουν σταδιακά το σμάλτο των δοντιών.
Ωστόσο, δεν χρειάζεται να προσέχουμε μόνο τα γλυκά.
Το λευκό ψωμί, τα κράκερ, τα μπισκότα, τα κέικ και άλλα προϊόντα που περιέχουν επεξεργασμένους υδατάνθρακες διασπώνται γρήγορα και μπορούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον που ευνοεί τα βακτήρια τα οποία παράγουν οξέα.
Αντίθετα, ορισμένες τροφές φαίνεται να συμβάλλουν στη διατήρηση ενός πιο ισορροπημένου στοματικού μικροβιώματος.
Πράσινα φυλλώδη λαχανικά
Το σπανάκι, το λάχανο, τα παντζάρια και τα ραπανάκια περιέχουν νιτρικά άλατα, τα οποία μπορούν να αξιοποιηθούν από συγκεκριμένα βακτήρια του στόματος.
Οι ουσίες αυτές συμμετέχουν σε βιοχημικές διαδικασίες που οδηγούν στον σχηματισμό μορίων τα οποία συνδέονται και με τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και την καρδιαγγειακή υγεία.
Σκόρδο
Το σκόρδο μπορεί να μην είναι η καλύτερη επιλογή για την αναπνοή, περιέχει όμως αλισίνη, μια ουσία με αντιμικροβιακές ιδιότητες.
Η αλισίνη έχει μελετηθεί για τη δράση της απέναντι σε μικροοργανισμούς που σχετίζονται με την τερηδόνα και τις παθήσεις των ούλων.
Τσάι και τροφές με πολυφαινόλες
Το τσάι περιέχει πολυφαινόλες, φυτικές ενώσεις που έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες και έχουν αποτελέσει αντικείμενο μελέτης για την επίδρασή τους στο στοματικό μικροβίωμα.
Έρευνες έχουν εξετάσει την πιθανότητα οι ενώσεις αυτές να περιορίζουν την ανάπτυξη ορισμένων βακτηρίων που σχετίζονται με την τερηδόνα και να επηρεάζουν τον σχηματισμό της οδοντικής πλάκας.
Πολυφαινόλες περιέχουν επίσης αρκετά φρούτα, με τα σκουρόχρωμα μούρα να αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Τυρί
Το τυρί μπορεί να έχει θετική επίδραση στο στοματικό περιβάλλον για περισσότερους από έναν λόγους.
Η κατανάλωσή του μπορεί να ενισχύσει την παραγωγή σάλιου, το οποίο αποτελεί σημαντικό φυσικό μηχανισμό προστασίας του στόματος. Το σάλιο βοηθά στην απομάκρυνση υπολειμμάτων τροφών και συμβάλλει στη ρύθμιση της οξύτητας.
Παράλληλα, ορισμένες μελέτες έχουν εξετάσει την πιθανή επίδραση των γαλακτοκομικών στη σύνθεση των μικροοργανισμών της στοματικής κοιλότητας.
Κεφίρ και τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση
Το κεφίρ και άλλα τρόφιμα που προκύπτουν μέσω ζύμωσης περιέχουν μικροοργανισμούς που μπορεί να συμβάλλουν στην ισορροπία της μικροβιακής κοινότητας.
Οι έρευνες για την επίδραση των προβιοτικών στο στοματικό μικροβίωμα συνεχίζονται, καθώς οι επιστήμονες εξετάζουν κατά πόσο συγκεκριμένα «καλά» βακτήρια μπορούν να ανταγωνιστούν μικροοργανισμούς που σχετίζονται με παθήσεις του στόματος.
Η μεσογειακή διατροφή και η υγεία των ούλων
Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη τροφή που μπορεί από μόνη της να εξασφαλίσει ένα υγιές στοματικό μικροβίωμα.
Μεγαλύτερη σημασία φαίνεται να έχει η συνολική διατροφή. Ένα πρότυπο που περιλαμβάνει λαχανικά, φρούτα, όσπρια, προϊόντα ολικής άλεσης και λιγότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να είναι ευνοϊκό τόσο για τη γενικότερη υγεία όσο και για τη στοματική κοιλότητα.
Η μεσογειακή διατροφή έχει συσχετιστεί σε έρευνες με καλύτερη κατάσταση των ούλων, ενώ η αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης και επεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο προβλημάτων στο στόμα.
Γιατί έχει σημασία το στοματικό μικροβίωμα
Το ενδιαφέρον των επιστημόνων για το στοματικό μικροβίωμα έχει αυξηθεί σημαντικά, καθώς φαίνεται ότι η κατάσταση του στόματος συνδέεται με τη συνολική υγεία του οργανισμού.
Η περιοδοντική νόσος και η φλεγμονή των ούλων έχουν συσχετιστεί με διάφορες παθήσεις, μεταξύ των οποίων καρδιαγγειακά και μεταβολικά προβλήματα. Παράλληλα, οι ερευνητές εξετάζουν πιθανές σχέσεις ανάμεσα σε συγκεκριμένους μικροοργανισμούς του στόματος και άλλες ασθένειες.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα συγκεκριμένο βακτήριο προκαλεί από μόνο του κάποια σοβαρή νόσο. Πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο η επιστημονική έρευνα συνεχίζεται.
Η σωστή στοματική υγιεινή παραμένει απαραίτητη
Η διατροφή μπορεί να βοηθήσει, όμως δεν αντικαθιστά το καθημερινό βούρτσισμα και τον καθαρισμό ανάμεσα στα δόντια.
Η χρήση φθοριούχου οδοντόκρεμας, ο καθαρισμός των δοντιών και οι τακτικοί έλεγχοι στον οδοντίατρο παραμένουν απαραίτητα για την πρόληψη της τερηδόνας και των παθήσεων των ούλων.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η υγεία του στόματος δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το τι κάνουμε με την οδοντόβουρτσα. Οι καθημερινές διατροφικές επιλογές μπορούν επίσης να επηρεάσουν το μικροσκοπικό οικοσύστημα που ζει μέσα στο στόμα μας.
Μια ισορροπημένη διατροφή, με λιγότερη ζάχαρη και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και περισσότερα φυσικά τρόφιμα, μπορεί να αποτελέσει σημαντικό σύμμαχο για υγιή δόντια και ούλα.
