Ουδέτερη Ουκρανία ή αλλιώς μοντέλο Αυστρίας – Σουηδίας: Tι προβλέπεται σύμφωνα με αυτούς τους όρους

H απαίτηση για ουδέτερο καθεστώς στην Ουκρανία, έρχεται να «κουμπώσει» στα πρότυπα της Σουηδίας και της Αυστρίας.  Αυτό είναι το σχέδιο που προτείνει το Κρεμλίνο για να σταματήσει ο πόλεμος στη χώρα, ενώ όπως ανακοίνωσαν οι Ρώσοι αυτός είναι ο συμβιβασμός που συζητιέται αυτή τη στιγμή στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.

Από την πλευρά της η ουκρανική προεδρία δήλωσε πως το μοντέλο δεν μπορεί παρά να είναι «ουκρανικό», απαιτώντας «πλήρεις εγγυήσεις ασφαλείας». Τι σημαίνει όμως το «αυστριακό ή σουηδικό» μοντέλο «ουδετερότητας»;

Η αυστριακή ουδετερότητα

Η Αυστρία είναι ουδέτερη και δεν μπορεί να στείλει στρατιώτες σε εμπόλεμη ζώνη πέραν των αποστολών του ΟΗΕ.

Το καθεστώς διαρκούς ουδετερότητας της Αυστρίας ισχύει με μια διάταξη που εντάχθηκε στο Σύνταγμα της χώρας το 1955 και υπήρξε και είναι η κεντρική σταθερά της αμυντικής πολιτικής της.

Η αυστριακή ουδετερότητα εορτάζεται την 26η Οκτωβρίου που έχει καθιερωθεί ως εθνική επέτειος στην Αυστρία, σε ανάμνηση της 26ης Οκτωβρίου 1955, όταν η χώρα – έπειτα από δέκα χρόνια διαίρεσής της σε τέσσερις ζώνες επιρροής – ανέκτησε την πλήρη κυριαρχία της με την αποχώρηση και του τελευταίου ξένου στρατιώτη των τεσσάρων συμμαχικών δυνάμεων (ΗΠΑ, Σοβιετική Ένωση, Γαλλία και Αγγλία), και η αυστριακή Βουλή ψήφισε την τροποποίηση του Συντάγματος θεσπίζοντας τη διαρκή ουδετερότητα της Αυστρίας.

Τι ισχύει με τη Σουηδία

Η, επισήμως αδέσμευτη, Σουηδία δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά εταίρος της στρατιωτικής συμμαχίας από το μέσο της δεκαετίας του 1990. Κατά τα τελευταία χρόνια σταδιακά προσεγγίζει το ΝΑΤΟ.

Η Σουηδία εγκατέλειψε την ουδετερότητά της στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου, οπότε και εντάχθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση (1995).

Η σουηδική ουδετερότητα αναφέρεται στην πολιτική ουδετερότητας της Σουηδίας στις ένοπλες συγκρούσεις, η οποία ίσχυε από τις αρχές του 19ου αιώνα. Σύμφωνα με το nordics.info η Σουηδία είναι η μόνη σκανδιναβική χώρα που κατάφερε να παραμείνει σε γενικές γραμμές ουδέτερη κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και ακολούθησε πολιτική ουδετερότητας κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Μετά τον Ψυχρό Πόλεμο η έννοια της ουδετερότητας απουσίαζε στις πολιτικές ομιλίες ακόμη και μεταξύ των σκανδιναβικών χωρών που δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ.

Ταυτόχρονα, η Σουηδία έχει ενσωματωθεί στην ΕΕ, μειώνοντας την αξιοπιστία των πιθανών ισχυρισμών ουδετερότητάς της. Ενώ η πραγματική ουδετερότητα μπορεί να ανήκει στο παρελθόν, η έννοια της ουδετερότητας στη χώρα έχει γίνει στοιχείο της εθνικής της ταυτότητας.