Σαν σήμερα 23 Σεπτεμβρίου 1998: Ο Σορίν Ματέι κρατά 4 ομήρους μέσα σε διαμέρισμα στα Κάτω Πατήσια

Σαν σήμερα, 23 Σεπτεμβρίου 1998, ο Σορίν Ματέι κρατά τέσσερις ανθρώπους ομήρους μέσα σε διαμέρισμα στα Κάτω Πατήσια, σε μία από τις πιο γνωστές υποθέσεις ομηρίας που έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα.

Η οδός Νιόβης 4 μετατρέπεται μέσα σε λίγη ώρα σε αποκλεισμένη ζώνη, με ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις να συγκεντρώνονται έξω από την πολυκατοικία και τις τηλεοπτικές κάμερες να μεταδίδουν λεπτό προς λεπτό όσα συμβαίνουν.

Ο 27χρονος τότε Σορίν Ματέι ήταν καταζητούμενος και είχε απασχολήσει επανειλημμένα τις Αρχές. Οι αστυνομικοί τον είχαν εντοπίσει σε ισόγειο διαμέρισμα της πολυκατοικίας και επιχείρησαν να τον συλλάβουν.

Ο Ματέι, όμως, κατάφερε να διαφύγει μέσω του φωταγωγού και να βρεθεί σε διαμέρισμα του πρώτου ορόφου.

Εκεί βρίσκονταν η Σουλτάνα Γκινάκη, τα παιδιά της, Αμαλία και Ευάγγελος, καθώς και ο αρραβωνιαστικός της Αμαλίας, Απόστολος Μακρινός.

Μέσα σε λίγα λεπτά, οι τέσσερις άνθρωποι βρέθηκαν υπό τον έλεγχό του.

Ο Ματέι κρατούσε χειροβομβίδα και απειλούσε ότι θα τη χρησιμοποιήσει, ενώ παράλληλα ζητούσε από τις Αρχές να ικανοποιήσουν τα αιτήματά του.

Η ομηρία μεταδίδεται ζωντανά

Η υπόθεση πήρε γρήγορα πρωτοφανείς διαστάσεις, καθώς ο Ματέι αποφάσισε να επικοινωνήσει απευθείας με τηλεοπτικό σταθμό.

Τηλεφώνησε στον ΣΚΑΪ και ζήτησε να μιλήσει ζωντανά στον αέρα. Στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής βρέθηκε ο δημοσιογράφος και παρουσιαστής του κεντρικού δελτίου, Νίκος Ευαγγελάτος.

Για περίπου τέσσερις ώρες, οι συνομιλίες μεταδίδονταν στην τηλεόραση, ενώ έξω από την πολυκατοικία βρίσκονταν δημοσιογράφοι, τηλεοπτικά συνεργεία και ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις.

Ο Ματέι ζητούσε, μεταξύ άλλων, 500.000 δραχμές, καθώς και διεγερτικές ουσίες. Παράλληλα, συνομιλούσε με τις Αρχές και διαπραγματευόταν την τύχη των ομήρων.

Σταδιακά άρχισε να αφήνει ελεύθερους ορισμένους από αυτούς. Αρχικά απελευθέρωσε τον Ευάγγελο Γκινάκη και στη συνέχεια τη μητέρα του.

Στο διαμέρισμα παρέμεναν πλέον η Αμαλία Γκινάκη και ο Απόστολος Μακρινός.

Έξω από το κτίριο είχε φτάσει και η ηγεσία της Ελληνικής Αστυνομίας, με τον τότε αρχηγό της ΕΛ.ΑΣ. Αθανάσιο Βασιλόπουλο να βρίσκεται στο σημείο.

Η απόφαση για την αστυνομική έφοδο

Μετά από ώρες διαπραγματεύσεων, οι Αρχές αποφάσισαν να προχωρήσουν σε επέμβαση.

Ένα από τα στοιχεία που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην απόφαση ήταν η εκτίμηση ότι η χειροβομβίδα που κρατούσε ο Ματέι ενδεχομένως να μην ήταν πραγματική.

Η εκτίμηση αυτή αποδείχθηκε λανθασμένη.

Λίγο μετά τις 10 το βράδυ, οι αστυνομικοί εισέβαλαν στο διαμέρισμα. Ο Απόστολος Μακρινός απομακρύνθηκε από το σημείο, όμως μέσα στη σύγχυση σημειώθηκε έκρηξη.

Η χειροβομβίδα εξερράγη, με αποτέλεσμα η Αμαλία Γκινάκη να τραυματιστεί εξαιρετικά σοβαρά.

Τραυματισμοί σημειώθηκαν και σε αστυνομικούς που συμμετείχαν στην επιχείρηση.

Η 25χρονη μεταφέρθηκε στον Ερυθρό Σταυρό, όπου οι γιατροί προσπάθησαν να την κρατήσουν στη ζωή.

Η μάχη της Αμαλίας Γκινάκη

Για τις επόμενες 16 ημέρες η Αμαλία Γκινάκη νοσηλευόταν σε κρίσιμη κατάσταση.

Η οικογένειά της και οι γιατροί έδιναν καθημερινά μάχη, όμως τα τραύματα που είχε υποστεί από την έκρηξη ήταν εξαιρετικά σοβαρά.

Στις 9 Οκτωβρίου 1998, στις 11:30 το πρωί, η 25χρονη πέθανε στον Ερυθρό Σταυρό.

Η τραγική κατάληξη προκάλεσε νέο κύκλο αντιδράσεων και ερωτημάτων για τις αποφάσεις που είχαν ληφθεί κατά τη διάρκεια της αστυνομικής επιχείρησης.

Η υπόθεση της οδού Νιόβης δεν είχε, όμως, ολοκληρωθεί.

Ο θάνατος του Σορίν Ματέι

Ο ίδιος ο Σορίν Ματέι είχε τραυματιστεί κατά την έκρηξη.

Μεταφέρθηκε αρχικά στο Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο και στη συνέχεια στο νοσοκομείο των φυλακών Κορυδαλλού.

Τρεις ημέρες μετά την ομηρία, στις 26 Σεπτεμβρίου 1998, βρέθηκε νεκρός.

Σύμφωνα με τα ιατροδικαστικά στοιχεία που είχαν δημοσιοποιηθεί, ο θάνατός του αποδόθηκε σε εισρόφηση γαστρικού υγρού σε συνδυασμό με παρατεταμένη καταστολή.

Οι συνθήκες του θανάτου του αποτέλεσαν αντικείμενο νέας έρευνας και ακολούθησε δικαστική διαδικασία σχετικά με τη νοσηλεία του.

Η παραίτηση του αρχηγού της ΕΛ.ΑΣ.

Η αποτυχημένη επιχείρηση στα Κάτω Πατήσια προκάλεσε έντονη κριτική για τον τρόπο με τον οποίο είχε σχεδιαστεί και εκτελεστεί η επέμβαση.

Ο τότε αρχηγός της ΕΛ.ΑΣ., Αθανάσιος Βασιλόπουλος, παραιτήθηκε από τη θέση του.

Ακολούθησαν πειθαρχικές και δικαστικές έρευνες για τις ευθύνες που υπήρχαν στην επιχείρηση.

Ο Βασιλόπουλος καταδικάστηκε πρωτοδίκως σε 12 μήνες φυλάκιση με αναστολή για ανθρωποκτονία από αμέλεια, με το δικαστήριο να κρίνει ότι δεν είχε αξιολογηθεί σωστά ο κίνδυνος που προερχόταν από τη χειροβομβίδα.

Η απόφαση, ωστόσο, δεν παρέμεινε σε ισχύ. Στις 22 Απριλίου 2005, το Πενταμελές Εφετείο Πλημμελημάτων τον αθώωσε κατά πλειοψηφία, με ψήφους 3-2.

Μια υπόθεση που άφησε το δικό της αποτύπωμα

Η υπόθεση Ματέι έφερε στην επιφάνεια τις αδυναμίες της εποχής στη διαχείριση περιστατικών ομηρίας και ένοπλων κρίσεων.

Σε μεταγενέστερο ρεπορτάζ της ΕΡΤ για τους διαπραγματευτές κρίσεων της ΕΛ.ΑΣ. έχει αναφερθεί ότι η υπόθεση Ματέι, μαζί με τις σοβαρές λεωφορειοπειρατείες που ακολούθησαν, αποτέλεσαν αφορμή για τη δημιουργία ειδικής ομάδας διαπραγματευτών κρίσεων στην Ελληνική Αστυνομία.

Παράλληλα, η οδός Νιόβης έμεινε στην ιστορία και για έναν ακόμη λόγο: ολόκληρη η χώρα είχε παρακολουθήσει μια ενεργή υπόθεση ομηρίας σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.

Οι τηλεφωνικές συνομιλίες του ένοπλου με τον δημοσιογράφο μεταδίδονταν ζωντανά, ενώ η αστυνομική επιχείρηση εξελισσόταν.

Σήμερα, η υπόθεση εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα των κινδύνων που μπορεί να δημιουργήσει μια κρίση ομηρίας όταν συνδυάζεται με ζωντανή τηλεοπτική κάλυψη και μια επιχείρηση υψηλού ρίσκου.

Η 23η Σεπτεμβρίου 1998 έμεινε έτσι συνδεδεμένη με το όνομα του Σορίν Ματέι, την οδό Νιόβης και την τραγική ιστορία της Αμαλίας Γκινάκη, η οποία έδωσε επί 16 ημέρες μάχη για τη ζωή της μετά την έκρηξη.