Μια νέα προοπτική για την αντιμετώπιση της καρδιακής ανεπάρκειας ανοίγει έρευνα επιστημόνων του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, οι οποίοι κατάφεραν να ενεργοποιήσουν ξανά τη διαδικασία αναγέννησης των καρδιακών κυττάρων, αποκαθιστώντας μέρος της βλάβης που προκαλεί ένα έμφραγμα.
Η ανακάλυψη βασίζεται σε μια πειραματική γονιδιακή θεραπεία, η οποία δίνει στα κύτταρα της καρδιάς τις κατάλληλες οδηγίες ώστε να αρχίσουν και πάλι να πολλαπλασιάζονται.
Με αυτόν τον τρόπο, οι ερευνητές επιχειρούν να αντιμετωπίσουν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της καρδιολογίας: την αδυναμία του ανθρώπινου καρδιακού μυός να αναπληρώσει τα κύτταρα που καταστρέφονται έπειτα από ένα έμφραγμα.
Τα πρώτα αποτελέσματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Cardiovascular Research, προκάλεσαν αισιοδοξία.
Στα πειράματα που πραγματοποιήθηκαν σε ποντίκια, η θεραπεία οδήγησε σε βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας, με την ποσότητα αίματος που αντλούσε η καρδιά σε κάθε παλμό να αυξάνεται κατά περίπου 10% σε σχέση με τα ζώα που δεν έλαβαν τη συγκεκριμένη αγωγή.
Η ενεργοποίηση δύο πρωτεϊνών που μπορούν να αλλάξουν τα δεδομένα
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται δύο πρωτεΐνες, οι Myc και Cyclin T1, οι οποίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον έλεγχο της κυτταρικής διαίρεσης και του πολλαπλασιασμού.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν προσωρινές γενετικές οδηγίες μέσω αγγελιοφόρου RNA (mRNA), με στόχο να ενεργοποιήσουν τους συγκεκριμένους μηχανισμούς απευθείας στην καρδιά.
Η μέθοδος θυμίζει την τεχνολογία που χρησιμοποιείται στα εμβόλια mRNA, ωστόσο εδώ ο σκοπός είναι διαφορετικός: αντί να ενεργοποιηθεί μια ανοσολογική αντίδραση, επιδιώκεται η επανεκκίνηση της διαδικασίας ανανέωσης των καρδιακών κυττάρων.
Μετά την ενεργοποίηση των δύο πρωτεϊνών, τα κύτταρα του καρδιακού μυός αποκτούν ξανά τη δυνατότητα να διαιρούνται, συμβάλλοντας στην επιδιόρθωση του ιστού που έχει υποστεί βλάβη.
Το σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι γενετικές οδηγίες έχουν προσωρινή δράση.
Έτσι, η επιστημονική ομάδα επιχειρεί να πετύχει την αναγέννηση των κυττάρων χωρίς να προκαλέσει ανεξέλεγκτο και παρατεταμένο πολλαπλασιασμό τους.
Γιατί ένα έμφραγμα προκαλεί μόνιμες βλάβες στην καρδιά
Η συγκεκριμένη ανακάλυψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν ληφθεί υπόψη ότι η καρδιά έχει εξαιρετικά περιορισμένη ικανότητα αυτοεπιδιόρθωσης.
Σε αντίθεση με άλλους ιστούς του ανθρώπινου σώματος, τα καρδιακά μυϊκά κύτταρα ανανεώνονται με πολύ αργούς ρυθμούς.
Μετά την παιδική ηλικία, η ικανότητά τους να πολλαπλασιάζονται μειώνεται δραστικά, με αποτέλεσμα οι βλάβες που προκαλούνται από ένα έμφραγμα να είναι δύσκολο να αποκατασταθούν.
Οι επιστημονικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι σε έναν ενήλικα μπορεί να καταστραφούν έως και ένα δισεκατομμύριο καρδιακά μυϊκά κύτταρα κατά τη διάρκεια ενός σοβαρού εμφράγματος.
Ο χαμένος ιστός αντικαθίσταται σε μεγάλο βαθμό από ουλώδη ιστό, ο οποίος δεν μπορεί να εκτελέσει αποτελεσματικά τη λειτουργία του καρδιακού μυός.
Ως αποτέλεσμα, η καρδιά μπορεί να χάσει σημαντικό μέρος της αντλητικής της ικανότητας, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής ανεπάρκειας.
Μέχρι σήμερα, οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές επικεντρώνονται κυρίως στη βελτίωση της λειτουργίας της καρδιάς, στον έλεγχο των συμπτωμάτων και στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου. Η αναγέννηση του μυϊκού ιστού θα μπορούσε να αποτελέσει μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση.
Αύξηση 10% στην ποσότητα αίματος που αντλεί η καρδιά
Κατά τη διάρκεια των πειραμάτων, οι ερευνητές χορήγησαν τη θεραπεία σε ποντίκια που είχαν προηγουμένως υποστεί έμφραγμα και στη συνέχεια παρακολούθησαν την καρδιακή τους λειτουργία.
Οι μετρήσεις έδειξαν ότι τα ζώα που έλαβαν τη θεραπεία παρουσίασαν καλύτερη καρδιακή απόδοση σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Συγκεκριμένα, η ποσότητα αίματος που αντλούσε η καρδιά σε κάθε συστολή ήταν αυξημένη κατά περίπου 10%.
Η διαφορά καταγράφηκε 28 ημέρες μετά τη χορήγηση της θεραπείας και παρέμεινε στις επόμενες μετρήσεις, στοιχείο που δείχνει ότι η θετική επίδραση δεν περιορίστηκε σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα.
Παράλληλα, κατά τη διάρκεια των δοκιμών δεν καταγράφηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες στα πειραματόζωα. Ωστόσο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα συγκεκριμένα δεδομένα δεν αρκούν για να αποδειχθεί η ασφάλεια της μεθόδου στους ανθρώπους.
«Θα μπορούσε να αλλάξει τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων»
Η δρ Κάθριν Γουίλσον (Catherine Wilson), αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Φαρμακολογίας και στο Ινστιτούτο Gurdon του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα ιδιαίτερα ενθαρρυντικά.
Όπως ανέφερε, σήμερα δεν υπάρχει θεραπεία που να εξαλείφει πλήρως την καρδιακή ανεπάρκεια, ενώ η συγκεκριμένη προσέγγιση θα μπορούσε δυνητικά να βελτιώσει ουσιαστικά την ποιότητα ζωής εκατομμυρίων ασθενών.
Η ίδια υπογράμμισε ότι η διαφορά της νέας μεθόδου είναι πως δεν περιορίζεται στην ανακούφιση των συμπτωμάτων, αλλά επιχειρεί να δώσει στην καρδιά τη δυνατότητα να επιδιορθώσει η ίδια τις βλάβες της.
Το επόμενο βήμα πριν από τις δοκιμές σε ανθρώπους
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, η θεραπεία βρίσκεται ακόμη σε πειραματικό στάδιο. Οι δοκιμές έχουν πραγματοποιηθεί σε ποντίκια και απαιτείται περαιτέρω έρευνα προτού εξεταστεί η εφαρμογή της στον άνθρωπο.
Η ερευνητική ομάδα του Κέμπριτζ έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση από το British Heart Foundation, προκειμένου να συνεχίσει τις μελέτες και να βελτιώσει τη συγκεκριμένη τεχνολογία.
Στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν η ενεργοποίηση των μηχανισμών αναγέννησης μπορεί να προσφέρει αντίστοιχα οφέλη και σε μεγαλύτερα θηλαστικά, καθώς και να αξιολογηθούν σε βάθος η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά της.
Εάν τα επόμενα στάδια της έρευνας επιβεβαιώσουν τα αρχικά ευρήματα, η δυνατότητα αποκατάστασης του καρδιακού μυός μετά από ένα έμφραγμα θα μπορούσε να αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στη σύγχρονη καρδιολογία.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.