Υπήρξε μια εποχή που η τηλεόραση στο ελληνικό σπίτι δεν ήταν απαραίτητα εισαγόμενη. Στις δεκαετίες του 1960 και του 1970, όταν η μικρή οθόνη άρχισε να αλλάζει ριζικά την καθημερινότητα, ελληνικές βιομηχανίες μπήκαν δυναμικά στην παραγωγή και συναρμολόγηση τηλεοπτικών συσκευών. Ονόματα που σήμερα έχουν συνδεθεί κυρίως με ψυγεία, κουζίνες ή άλλες οικιακές συσκευές κατασκεύαζαν τότε και τηλεοράσεις.
Η τηλεόραση ήταν ακόμη σύμβολο προόδου και οικονομικής άνεσης. Σε πολλά σπίτια αποτελούσε το κεντρικό αντικείμενο του σαλονιού, γύρω από το οποίο συγκεντρωνόταν ολόκληρη η οικογένεια. Τα πρώτα χρόνια, μάλιστα, δεν ήταν ασυνήθιστο γείτονες ή συγγενείς να πηγαίνουν σε ένα σπίτι επειδή εκεί υπήρχε η μοναδική τηλεόραση της πολυκατοικίας ή της γειτονιάς.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον δημιουργήθηκε μια πραγματική εγχώρια βιομηχανία τηλεοπτικών δεκτών.
Η Πίτσος μπήκε στην τηλεόραση το 1968
Η Πίτσος είναι ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα. Η εταιρεία είχε ήδη μεγάλη παρουσία στις ηλεκτρικές συσκευές όταν, το 1968, άρχισε την κατασκευή ασπρόμαυρων τηλεοράσεων στην Ελλάδα.
Για μια εταιρεία που είχε συνδέσει το όνομά της με ψυγεία, θερμάστρες και κουζίνες, η τηλεόραση αποτελούσε φυσικό επόμενο βήμα. Το ελληνικό κοινό άρχιζε να ζητά όλο και περισσότερες συσκευές και η Πίτσος επιχείρησε να προσφέρει σχεδόν ολοκληρωμένο εξοπλισμό για το σπίτι.
Το 1971 παρουσίαζε ακόμη και τηλεοράσεις με τηλεχειριστήριο, κάτι που τότε ακουγόταν σχεδόν φουτουριστικό. Σε μια εποχή που η αλλαγή καναλιού γινόταν συνήθως σηκώνοντας τον θεατή από τον καναπέ και γυρίζοντας χειροκίνητα έναν επιλογέα, το τηλεχειριστήριο ήταν πραγματική πολυτέλεια.
Η συνεργασία της Πίτσος με τη Siemens από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 άνοιξε έναν νέο κύκλο για την εταιρεία, ενώ αργότερα η Bosch-Siemens απέκτησε τον έλεγχό της.
Η Eskimo δεν έφτιαχνε μόνο ψυγεία
Ένα ακόμη όνομα που συνδέθηκε με την ελληνική παραγωγή τηλεοράσεων ήταν η Eskimo. Η εταιρεία είχε ξεκινήσει από ψυγεία και άλλες οικιακές συσκευές, όμως το 1969 επεκτάθηκε και στη συναρμολόγηση ασπρόμαυρων τηλεοράσεων.
Αργότερα πέρασε και στις έγχρωμες συσκευές, ακολουθώντας τη νέα τεχνολογία που άλλαζε σταδιακά την αγορά.
Η Eskimo βρέθηκε σε περίοδο μεγάλης ανάπτυξης στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Το 1973 απασχολούσε περισσότερους από 1.500 εργαζομένους και αποτελούσε μία από τις σημαντικότερες ελληνικές βιομηχανίες ηλεκτρικών συσκευών.
Η τηλεόραση ήταν κομμάτι αυτής της ανάπτυξης. Οι συσκευές συναρμολογούνταν στην Ελλάδα με εξαρτήματα που σε πολλές περιπτώσεις προέρχονταν από το εξωτερικό, κάτι που ήταν συνηθισμένο μοντέλο παραγωγής εκείνη την εποχή.
Η Ιζόλα και η δημιουργία της Ελίντα
Η Ιζόλα ήταν ένα ακόμη ιστορικό ελληνικό όνομα στον χώρο των ηλεκτρικών συσκευών. Μαζί με την Eskimo αποτελούσαν δύο από τους ισχυρότερους ανταγωνιστές της Πίτσος.
Το 1977, η Eskimo, η Ιζόλα και η Εθνική Τράπεζα συμμετείχαν στη δημιουργία της Ελίντα, σε μια προσπάθεια αναδιάρθρωσης και συνένωσης της παραγωγής.
Η Eskimo διατήρησε τότε το τμήμα των τηλεοράσεων και των συσκευών βίντεο, ενώ η Ελίντα ανέλαβε μεγάλο μέρος της παραγωγής λευκών συσκευών. Τα εμπορικά σήματα που βρίσκονταν κάτω από αυτή την ομπρέλα είχαν ισχυρό δίκτυο πωλήσεων σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Για αρκετά χρόνια, ελληνικά ονόματα συνυπήρχαν στα καταστήματα δίπλα σε ξένες εταιρείες όπως Grundig, Telefunken, Saba και άλλους μεγάλους ευρωπαϊκούς κατασκευαστές.
Η εποχή της ασπρόμαυρης οθόνης
Οι πρώτες ελληνικές τηλεοράσεις δεν είχαν φυσικά καμία σχέση με τις λεπτές οθόνες που γνωρίζουμε σήμερα. Ήταν ογκώδεις, βαριές και συχνά τοποθετημένες μέσα σε ξύλινα ή πλαστικά έπιπλα.
Η οθόνη ήταν σχετικά μικρή, τα κανάλια ελάχιστα και η εικόνα ασπρόμαυρη. Η ρύθμιση της κεραίας μπορούσε να απαιτεί πραγματική υπομονή, ιδιαίτερα σε περιοχές με κακό σήμα.
Και όμως, η άφιξη μιας τηλεόρασης στο σπίτι αποτελούσε μεγάλο γεγονός.
Οι οικογένειες συγκεντρώνονταν μπροστά της για τις ειδήσεις, τα πρώτα τηλεπαιχνίδια, τις ελληνικές σειρές, το θέατρο και τις μεγάλες αθλητικές μεταδόσεις. Η συσκευή δεν ήταν απλώς άλλη μία ηλεκτρική συσκευή. Ήταν ένα παράθυρο σε έναν κόσμο που μέχρι τότε έφτανε στο σπίτι κυρίως μέσω του ραδιοφώνου.
Η έγχρωμη τηλεόραση άλλαξε τα πάντα
Κατά τη δεκαετία του 1970 η διεθνής αγορά μετακινήθηκε σταδιακά προς την έγχρωμη τηλεόραση. Οι ελληνικές επιχειρήσεις προσπάθησαν να ακολουθήσουν, όμως το κόστος επενδύσεων αυξανόταν και ο ανταγωνισμός γινόταν όλο και πιο δύσκολος.
Μεγάλοι ξένοι κατασκευαστές είχαν τεράστια παραγωγική κλίμακα και μπορούσαν να διαθέσουν νέα μοντέλα με τεχνολογία που εξελισσόταν πολύ γρήγορα.
Παράλληλα, η ελληνική βιομηχανία ηλεκτρικών συσκευών άρχισε να αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα. Οι συγχωνεύσεις, οι εξαγορές και η κρατική παρέμβαση έγιναν όλο και συχνότερες.
Η Eskimo συνέχισε την παραγωγή τηλεοράσεων μέχρι το 1989, όταν σταμάτησε οριστικά τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Η Ελίντα αντιμετώπισε σοβαρά οικονομικά προβλήματα και πέρασε στον Οργανισμό Ανασυγκρότησης Επιχειρήσεων, ενώ η Πίτσος είχε ήδη ενσωματωθεί σε έναν μεγαλύτερο διεθνή όμιλο.
Γιατί εξαφανίστηκαν οι ελληνικές τηλεοράσεις
Δεν υπήρξε μία μοναδική αιτία. Το κόστος παραγωγής, οι τεχνολογικές αλλαγές, ο διεθνής ανταγωνισμός και οι οικονομικές δυσκολίες της ελληνικής βιομηχανίας δημιούργησαν ένα περιβάλλον στο οποίο η εγχώρια κατασκευή τηλεοράσεων γινόταν όλο και δυσκολότερη.
Σταδιακά, τα καταστήματα γέμισαν με ιαπωνικές, γερμανικές και αργότερα κορεατικές μάρκες. Η παραγωγή ηλεκτρονικών συσκευών μετατοπίστηκε σε χώρες με τεράστιες βιομηχανικές μονάδες και πολύ χαμηλότερο κόστος.
Οι ελληνικές τηλεοράσεις έμειναν τελικά ως αντικείμενα μιας άλλης εποχής. Κάποιες βρίσκονται ακόμη σε αποθήκες, εξοχικά σπίτια ή συλλογές παλιών ηλεκτρικών συσκευών.
Και για όσους τις θυμούνται, τα ονόματα Πίτσος και Eskimo δεν παραπέμπουν μόνο σε ψυγεία και κουζίνες.
Παραπέμπουν και σε μια εποχή κατά την οποία στο πίσω μέρος μιας τηλεόρασης μπορούσε πράγματι να αναγράφεται ότι είχε κατασκευαστεί ή συναρμολογηθεί στην Ελλάδα.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.