Στη νότια Γαλλία, ένα παιχνίδι πετάνκ μπορεί να τελειώσει με έναν από τους πιο παράξενους «πανηγυρισμούς» στον κόσμο. Όποιος χάσει με το απόλυτο μηδέν, χωρίς δηλαδή να καταφέρει να πάρει ούτε έναν πόντο, κινδυνεύει να βρεθεί γονατιστός μπροστά σε μια γυναικεία φιγούρα και να… φιλήσει τα οπίσθιά της.
Η παράδοση είναι γνωστή με την έκφραση «embrasser Fanny», δηλαδή «να φιλήσεις τη Φανί», και έχει συνδεθεί τόσο έντονα με την πετάνκ ώστε εδώ και δεκαετίες αποτελεί κομμάτι της λαϊκής κουλτούρας του παιχνιδιού. Σήμερα, βέβαια, η «Φανί» είναι συνήθως ένα αγαλματίδιο, μια ζωγραφιά ή μια ανάγλυφη φιγούρα. Η προέλευση όμως της ιστορίας είναι πολύ πιο πικάντικη.
Η μυστηριώδης σερβιτόρα
Η ιστορία τοποθετείται στον 19ο αιώνα, αν και οι λεπτομέρειές της δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν πλήρως. Σύμφωνα με τη δημοφιλέστερη εκδοχή, σε ένα καφέ στη Γαλλία εργαζόταν μια νεαρή σερβιτόρα που ονομαζόταν Φανί.
Οι πελάτες του καταστήματος συνήθιζαν να παίζουν boules, το παιχνίδι από το οποίο εξελίχθηκε η σημερινή πετάνκ. Κάποια στιγμή η Φανί φέρεται να αποφάσισε να κάνει το παιχνίδι λίγο πιο ενδιαφέρον: υποσχέθηκε πως όποιος έχανε χωρίς να πάρει ούτε έναν πόντο θα είχε ως «παρηγοριά» το δικαίωμα να τη φιλήσει στο μάγουλο.
Η υπόσχεση ακουγόταν αρκετά ευχάριστη για τους παίκτες.
Μέχρι που έχασε ο δήμαρχος.
Όταν έχασε ο δήμαρχος
Σύμφωνα με τον θρύλο, η Φανί δεν είχε ιδιαίτερα καλές σχέσεις με τον συγκεκριμένο άνδρα. Όταν λοιπόν εκείνος βρέθηκε στη δυσάρεστη θέση να χάσει το παιχνίδι με μηδέν, περίμενε να λάβει το φιλί που είχε υποσχεθεί η σερβιτόρα.
Η Φανί όμως είχε άλλη ιδέα.
Αντί να του προσφέρει το μάγουλό της, γύρισε την πλάτη, σήκωσε τα ρούχα της και του παρουσίασε τα οπίσθιά της. Ο δήμαρχος, αντί να προσβληθεί ή να αποχωρήσει, φέρεται να αποδέχτηκε την πρόκληση και να τα φίλησε.
Από εκείνη τη σκηνή, σύμφωνα πάντα με τη λαϊκή αφήγηση, γεννήθηκε η παράδοση που αργότερα θα γινόταν γνωστή σε ολόκληρη τη Γαλλία.
Τι σημαίνει «faire Fanny»
Με τα χρόνια δημιουργήθηκε η έκφραση «faire Fanny», η οποία χρησιμοποιείται όταν ένας παίκτης ή μια ομάδα χάνει με σκορ 13-0.
Στην πετάνκ, ο αγώνας ολοκληρώνεται όταν μία από τις δύο πλευρές φτάσει τους 13 πόντους. Το να χάσει κάποιος 13-0 θεωρείται επομένως η απόλυτη ήττα. Δεν έχασε απλώς το παιχνίδι· δεν κατάφερε να σημειώσει ούτε έναν πόντο.
Και αυτό είναι αρκετό για να «γνωρίσει τη Φανί». 
Το έθιμο έγινε ιδιαίτερα δημοφιλές σε λέσχες και καφενεία της νότιας Γαλλίας, όπου η ήττα συνοδευόταν από πειράγματα και δημόσια «ταπείνωση» του χαμένου παίκτη.
Από πραγματική γυναίκα σε αγαλματάκια
Με τον καιρό προέκυψε ένα πρακτικό πρόβλημα: προφανώς δεν υπήρχε πάντα κάποια πρόθυμη «Φανί» διαθέσιμη για να τηρηθεί το έθιμο.
Η λύση ήταν απλή.
Άρχισαν να εμφανίζονται εικόνες, αγαλματίδια και κεραμικές αναπαραστάσεις μιας γυναίκας με σηκωμένη φούστα και εμφανή τα οπίσθιά της. Πολλές λέσχες πετάνκ απέκτησαν τη δική τους Φανί και το τελετουργικό έγινε περισσότερο συμβολικό.
Σε ορισμένες περιπτώσεις ο ηττημένος γονατίζει μπροστά στη φιγούρα, ενώ μπορεί ακόμη και να χτυπήσει καμπανάκι ώστε όλοι οι παρευρισκόμενοι να γνωρίζουν ότι κάποιος μόλις υπέστη την απόλυτη ήττα.
Ένας θρύλος που επέζησε για περισσότερο από έναν αιώνα
Το ενδιαφέρον είναι ότι κανείς δεν μπορεί να αποδείξει με βεβαιότητα πως η αρχική Φανί υπήρξε πραγματικά όπως περιγράφεται στην ιστορία. Διαφορετικές εκδοχές τοποθετούν το περιστατικό σε διαφορετικές περιοχές της Γαλλίας, ενώ μερικές λεπτομέρειες άλλαξαν όσο ο θρύλος περνούσε από γενιά σε γενιά.
Αυτό όμως δεν εμπόδισε την παράδοση να επιβιώσει.
Σήμερα, οι εκφράσεις «faire Fanny» και «embrasser Fanny» εξακολουθούν να είναι γνωστές στον κόσμο της πετάνκ και παραπέμπουν αμέσως στην πιο ταπεινωτική δυνατή ήττα.
Έτσι, μια ιστορία που υποτίθεται ότι ξεκίνησε ως εκδίκηση μιας σερβιτόρας απέναντι σε έναν δήμαρχο κατέληξε να γίνει ένα από τα πιο παράξενα έθιμα του γαλλικού λαϊκού αθλητισμού.
Και περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, όποιος χάνει 13-0 ξέρει ότι υπάρχει μία τελευταία… υποχρέωση πριν φύγει από το γήπεδο: να φιλήσει τη Φανί.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.