Τον Νοέμβριο του 1961, στην καρδιά της Σαχάρας, μια γεώτρηση φυσικού αερίου μετατράπηκε σε μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές πυρκαγιές της εποχής. Μια τεράστια φλόγα ξεπήδησε από το έδαφος, φωτίζοντας την έρημο σε απόσταση πολλών χιλιομέτρων και καταναλώνοντας καθημερινά τεράστιες ποσότητες φυσικού αερίου.
Η φωτιά στο κοίτασμα Γκασί Τουίλ, στην Αλγερία, έγινε γνωστή ως «Ο Αναπτήρας του Διαβόλου». Το όνομα δεν ήταν τυχαίο. Η φλόγα έφτανε σε ύψος εκατοντάδων μέτρων, ενώ ο θόρυβος του αερίου που εκτοξευόταν υπό πίεση θύμιζε κινητήρες αεροσκαφών.
Η πυρκαγιά είχε αρχίσει στις 13 Νοεμβρίου 1961, όταν μια αστοχία στη γεώτρηση GT-2 προκάλεσε ανεξέλεγκτη διαφυγή φυσικού αερίου, το οποίο αναφλέχθηκε. Η εγκατάσταση βρισκόταν σε απομονωμένη περιοχή, πολύ μακριά από μεγάλες πόλεις, γεγονός που δυσκόλευε ακόμη περισσότερο την αντιμετώπιση της καταστροφής.
Μια φωτιά που δεν έσβηνε με νερό
Οι συνηθισμένες πυροσβεστικές μέθοδοι ήταν πρακτικά ανεπαρκείς. Το πρόβλημα δεν ήταν μόνο η τεράστια θερμοκρασία, αλλά κυρίως η συνεχής τροφοδοσία της φωτιάς από το υπόγειο κοίτασμα.
Όσο το φυσικό αέριο εξακολουθούσε να βγαίνει από τη γεώτρηση, η φλόγα μπορούσε να συνεχίσει να καίει. Η βίαιη διαφυγή του καυσίμου δημιουργούσε τόσο υψηλές θερμοκρασίες, ώστε άνθρωποι και μηχανήματα δεν μπορούσαν να πλησιάσουν χωρίς ειδική προστασία.
Η φωτιά προκαλούσε επίσης μεγάλη οικονομική ζημιά. Κάθε ημέρα που περνούσε, εκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου χάνονταν στην ατμόσφαιρα. Οι εταιρείες που εκμεταλλεύονταν το κοίτασμα κατάλαβαν ότι απαιτούνταν μια εξαιρετικά εξειδικευμένη επιχείρηση.
Τότε κλήθηκε ο Αμερικανός Πολ Νιλ Αντέρ, γνωστός σε ολόκληρο τον κόσμο ως Ρεντ Αντέρ.
Ο άνθρωπος που πολεμούσε τις μεγαλύτερες φλόγες
Ο Αντέρ είχε αποκτήσει φήμη ως ένας από τους κορυφαίους ειδικούς στην κατάσβεση πυρκαγιών πετρελαιοπηγών και γεωτρήσεων φυσικού αερίου. Με χαρακτηριστικά κόκκινα ρούχα εργασίας και εξοπλισμό, είχε συμμετάσχει σε δύσκολες επιχειρήσεις σε διάφορες χώρες.
Στην Αλγερία, όμως, αντιμετώπισε μια ιδιαίτερα απαιτητική αποστολή.
Η ομάδα του έπρεπε πρώτα να απομακρύνει τα κατεστραμμένα μεταλλικά τμήματα της εγκατάστασης, τα οποία εμπόδιζαν την πρόσβαση στη γεώτρηση. Χρησιμοποιήθηκαν ειδικά προστατευμένα μηχανήματα, βαρούλκα και εκσκαφείς, που μπορούσαν να κινηθούν όσο το δυνατόν πιο κοντά στη φλόγα.
Παράλληλα, οργανώθηκε ένα τεράστιο σύστημα παροχής νερού. Σε μια περιοχή όπου το νερό ήταν περιορισμένο, χρειάστηκε να κατασκευαστούν δεξαμενές και εγκαταστάσεις άντλησης, ώστε να δημιουργούνται συνεχείς πίδακες που θα περιόριζαν τη θερμική ακτινοβολία.
Η προετοιμασία κράτησε μήνες. Κάθε λάθος μπορούσε να προκαλέσει νέα έκρηξη ή να κοστίσει τη ζωή των εργαζομένων.
Η παράδοξη λύση: Μια έκρηξη για να σβήσει η φωτιά
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της επιχείρησης ήταν ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάστηκε να σβήσει η φλόγα.
Ο Αντέρ χρησιμοποίησε μια τεχνική που βασιζόταν σε ισχυρή, ελεγχόμενη έκρηξη κοντά στη βάση της φωτιάς. Το ωστικό κύμα θα απομάκρυνε στιγμιαία το οξυγόνο και θα διέκοπτε τη διαδικασία της καύσης.
Με απλά λόγια, η ομάδα σκόπευε να χρησιμοποιήσει μια έκρηξη για να κατασβέσει μια άλλη, πολύ μεγαλύτερη πηγή φωτιάς.
Η τεχνική δεν ήταν εντελώς καινούργια. Ο Αντέρ την είχε διδαχθεί και εξελίξει κατά τη μακρόχρονη εργασία του σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Ωστόσο, στην περίπτωση του Γκασί Τουίλ, η κλίμακα της επιχείρησης ήταν εντυπωσιακή.
Τον Απρίλιο του 1962, μετά από εξαντλητική προετοιμασία, η επιχείρηση κατάσβεσης πέτυχε. Η φλόγα που είχε φωτίσει τη Σαχάρα επί μήνες εξαφανίστηκε.
Αυτό, όμως, δεν σήμαινε ότι ο κίνδυνος είχε τελειώσει. Το φυσικό αέριο εξακολουθούσε να βρίσκεται υπό πίεση και οι ειδικοί έπρεπε να ελέγξουν τη γεώτρηση, ώστε να αποφύγουν νέα ανάφλεξη.
Η οριστική ασφάλιση της εγκατάστασης ολοκληρώθηκε τον Μάιο του 1962, ύστερα από εργασίες ελέγχου της πίεσης και σφράγισης.
Η ιστορία που έγινε θρύλος
Η επιτυχία στη Σαχάρα έκανε τον Ρεντ Αντέρ παγκοσμίως γνωστό. Η φήμη του ως ανθρώπου που μπορούσε να αντιμετωπίσει σχεδόν αδύνατες πυρκαγιές ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο και αργότερα η ζωή του αποτέλεσε έμπνευση για τον κινηματογράφο.
Η υπόθεση του «Αναπτήρα του Διαβόλου» έδειξε πόσο δύσκολο μπορεί να γίνει ένα βιομηχανικό ατύχημα όταν συνδυάζονται η υψηλή πίεση, τα εύφλεκτα αέρια και η απομόνωση της περιοχής.
Πάνω απ’ όλα, απέδειξε κάτι που φαινόταν παράλογο: ορισμένες από τις μεγαλύτερες φωτιές δεν αντιμετωπίζονται με περισσότερο νερό, αλλά με μια προσεκτικά σχεδιασμένη έκρηξη.
Για σχεδόν έξι μήνες, η έρημος της Σαχάρας είχε αποκτήσει έναν τεράστιο πύρινο πυρσό.
Και τελικά χρειάστηκε μια άλλη έκρηξη για να τον εξαφανίσει.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.