Απόφραξη εντέρου: Ποιες οι αιτίες και τι συμπτώματα προκαλεί

Η απόφραξη εντέρου από την οποία «έφυγε» η 35χρονη μητέρα από την Άρτα είναι μία διαταραχή κατά την οποία παρεμποδίζεται η διέλευση των υγρών ή/και της τροφής από το λεπτό ή το παχύ έντερο.

Χωρίς θεραπεία, το αποφραγμένο τμήμα του εντέρου μπορεί να νεκρωθεί, οδηγώντας σε σοβαρές επιπλοκές. Με την κατάλληλη θεραπεία, όμως, συχνά μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά.

Όπως αναφέρουν ειδικοί από την Cleveland Clinic, στο Οχάιο, η απόφραξη εντέρου ταξινομείται σε δύο τύπους, αναλόγως με το τμήμα του εντέρου που προσβάλλει:

• Απόφραξη του λεπτού εντέρου. Οι περισσότερες αποφράξεις (το σχεδόν 80%) παρατηρούνται στο λεπτό έντερο. Το λεπτό έντερο συνδέει το στομάχι με το παχύ έντερο. Συμμετέχει στην πέψη των τροφίμων, την απορρόφηση νερού και θρεπτικών συστατικών και στην εξώθηση του περιεχομένου του στομάχου προς το παχύ έντερο.
• Απόφραξη του παχέος εντέρου. Το παχύ έντερο αποτελείται από το κόλον έντερο (ανιόν, κατιόν και εγκάρσιο) και από το ορθό έντερο. Συνεχίζει τη διαδικασία απορρόφησης θρεπτικών συστατικών που έχει αρχίσει στο λεπτό έντερο. Μετατρέπει επίσης τροφές και νερό σε άχρηστα υποπροϊόντα, τα οποία αποβάλλουμε ως κόπρανα. Στο παχύ έντερο παρατηρείται το περίπου 20% των περιστατικών εντερικής απόφραξης.

Η απόφραξη εντέρου είναι συνηθισμένη αιτία μεταφοράς ασθενών στα επείγοντα περιστατικά των νοσοκομείων.

Ειδικά όμως η απόφραξη του παχέος εντέρου είναι ασυνήθης στον γενικό πληθυσμό και συχνή στους πάσχοντες από καρκίνο του παχέος εντέρου. Υπολογίζεται ότι το 40% των ασθενών αυτών διαγιγνώσκονται επειδή παρουσιάζουν απόφραξη εξαιτίας του καρκινικού όγκου.

Πού οφείλεται όπως η απόφραξη εντέρου;

Οι πιθανές αιτίες είναι πολλές και διαφορετικές, αναφέρει η Εθνική Βιβλιοθήκη Ιατρικής (National Library of Medicine – NLM) των ΗΠΑ.

Μία πιθανή αιτία είναι ο ειλεός, δηλαδή μία διαταραχή κατά την οποία παρατηρείται επιβράδυνση της κινητικότητας του εντέρου που δεν σχετίζεται με μηχανική απόφραξη.

Είναι πιο συνηθισμένος μετά από γαστρεντερικές χειρουργικές επεμβάσεις. Σημειώνεται πως το έντερο φυσιολογικά κάνει περισταλτικές κινήσεις για να προωθεί το περιεχόμενό του.

Η απόφραξη εντέρου έχει επίσης πολλές μηχανικές αιτίες. Μπορεί δηλαδή να οφείλεται σε καταστάσεις που αποφράσσουν εν μέρει ή πλήρως το έντερο σε κάποιο σημείο του.

Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται ενδεικτικά:

• Συμφύσεις (ή ουλώδης ιστός) που αναπτύσσονται μετά από μία χειρουργική επέμβαση
• Ξένα σώματα (κάτι που κάποιος κατάπιε και προκάλεσε απόφραξη εντέρου)
• Χολολιθίαση (πέτρες στη χολή – σπάνια αιτία απόφραξης εντέρου)
• Κήλη εντέρου (προβάλλει τμήμα του εντέρου μέσω ενός εξασθενημένου ανοίγματος στο τοίχωμα της κοιλιάς)
• Εγκλεισμός κοπράνων (λέγεται και ενσφήνωση ή κοπρόσταση, είναι η ανάπτυξη ενός συμπαγούς, ακίνητου όγκου κοπράνων που δεν μπορεί να αποβληθεί με τις φυσικές κινήσεις του εντέρου και έτσι το αποφράσσει)
• Εγκολεασμός του εντέρου («σφηνώνει» ένα τμήμα του εντέρου στο αμέσως επόμενο, σαν να είναι τηλεσκόπιο που «δίπλωσε» – είναι συχνή αιτία απόφραξης εντέρου στα μικρά παιδιά)
• Όγκος που αποφράσσει το έντερο
• Συστροφή του εντέρου (περιστρέφεται το έντερο γύρω από τον άξονά του)
• Φλεγμονώδεις νόσοι, όπως η νόσος του Crohn
• Και παραλυτικός ειλεός

Ένας ασθενής μπορεί επίσης να παρουσιάσει τον επονομαζόμενο παραλυτικό ειλεό. Κατ’ αυτόν υπάρχει προσωρινή παύση της κινητικότητας του εντέρου, οπότε συσσωρεύεται το περιεχόμενό του.

Ο παραλυτικός ειλεός μπορεί να προκληθεί από:

• Βακτήρια ή ιούς που επιφέρουν εντερικές λοιμώξεις (γαστρεντερίτιδα)
• Διαταραχή ηλεκτρολυτών (π.χ. μείωση των επιπέδων καλίου στο αίμα)
• Χειρουργική επέμβαση στην κοιλιά
• Μειωμένη παροχή αίματος στο έντερο
• Λοιμώξεις της κοιλιάς, όπως η σκωληκοειδίτιδα
• Νόσο των νεφρών ή των πνευμόνων
• Λήψη ορισμένων φαρμάκων, ιδίως ναρκωτικών

Τα προειδοποιητικά συμπτώματα

Σύμφωνα με τους ειδικούς της Cleveland Clinic, η απόφραξη εντέρου μπορεί να προκαλέσει οξύ πόνο στην κοιλιά που εκδηλώνεται σε κύματα. Τελικά, ο πόνος μπορεί να γίνει συνεχής.

Οι πάσχοντες μπορεί επίσης να έχουν ένα ή περισσότερα και από τα εξής συμπτώματα:

• Κράμπες ή φούσκωμα στην κοιλιά
• Ναυτία και εμέτους
• Ανορεξία
• Κακουχία (γενικευμένο αίσθημα ότι δεν είναι καλά)
• Διάρροια (συνήθως είναι ένδειξη μερικής απόφραξης εντέρου)
• Ταχυπαλμία, σκουρόχρωμα ούρα και άλλες ενδείξεις αφυδάτωσης
• Σοβαρή δυσκοιλιότητα (όταν η απόφραξη εντέρου είναι πλήρης, ο ασθενής δεν μπορεί να αφοδεύσει καθόλου ούτε να κάνει αέρια)

Επιπλοκές και πότε να πάτε στον γιατρό

Εάν η απόφραξη εντέρου δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να έχει σοβαρές, απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές, προειδοποιούν επιστήμονες από την Mayo Clinic, στο Ρότσεστερ της Μινεσότα.

Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται:

• Νέκρωση ιστών. Η απόφραξη εντέρου μπορεί να διακόψει την ροή του αίματος σε ένα τμήμα του εντέρου. Εάν συμβεί αυτό, το εντερικό τοίχωμα μπορεί να νεκρωθεί. Η συνέπεια μπορεί να είναι ρήξη (διάτρηση) του εντερικού τοιχώματος και διασπορά του περιεχομένου του στην κοιλιά.
• Λοίμωξη στην κοιλότητα της κοιλιάς. Είναι περισσότερο γνωστή ως περιτονίτιδα και αποτελεί απειλητική για τη ζωή κατάσταση.

Επειδή οι επιπλοκές αυτές είναι πάρα πολύ σοβαρές, είναι απαραίτητο να επικοινωνήσετε αμέσως με τον γιατρό εάν:

• Δεν μπορείτε να αφοδεύσετε ή να βγάλετε αέρια
• Έχετε έντονο πρήξιμο στην κοιλιά που δεν υποχωρεί
• Εκδηλώσετε ανεξήγητο, έντονο πόνο στην κοιλιά ο οποίος δεν υποχωρεί
• Κάνετε συνεχείς εμέτους

Η θεραπεία που θα συστήσει ο γιατρός εξαρτάται από την αιτία που προκαλεί την απόφραξη εντέρου. Μπορεί να χρειασθεί ακόμα και χειρουργική επέμβαση.