Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο και την καρδιά όταν μένετε πολλές ώρες στον καύσωνα

Οι παρατεταμένοι καύσωνες αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία. Όταν η θερμοκρασία παραμένει για πολλές ώρες ή ημέρες σε πολύ υψηλά επίπεδα, ο οργανισμός καταβάλλει τεράστια προσπάθεια για να διατηρήσει σταθερή τη θερμοκρασία του σώματος.

Αν αυτή η προσπάθεια αποτύχει, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σοβαρές και να επηρεάσουν ζωτικά όργανα όπως ο εγκέφαλος και η καρδιά.

Πώς αντιδρά ο οργανισμός στη μεγάλη ζέστη

Το ανθρώπινο σώμα λειτουργεί ιδανικά όταν η εσωτερική του θερμοκρασία παραμένει γύρω στους 37 βαθμούς Κελσίου. Για να το πετύχει αυτό, αυξάνει την εφίδρωση και διαστέλλει τα αιμοφόρα αγγεία ώστε να αποβάλλεται θερμότητα μέσω του δέρματος.

Όμως, όταν η θερμοκρασία περιβάλλοντος είναι πολύ υψηλή ή υπάρχει έντονη υγρασία, οι φυσικοί αυτοί μηχανισμοί δυσκολεύονται να λειτουργήσουν αποτελεσματικά. Το αποτέλεσμα είναι να αυξάνεται η θερμοκρασία του σώματος και να επιβαρύνονται σημαντικά το καρδιαγγειακό και το νευρικό σύστημα.

Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο

Ο εγκέφαλος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στις μεταβολές της θερμοκρασίας και στην αφυδάτωση.

Ακόμη και ήπια αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσει:

• δυσκολία συγκέντρωσης,
• πονοκέφαλο,
• ζάλη,
• υπνηλία,
• ευερεθιστότητα,
• μειωμένη μνήμη και πνευματική απόδοση.

Όσο αυξάνεται η θερμοκρασία του σώματος, ο εγκέφαλος δυσκολεύεται να ρυθμίσει βασικές λειτουργίες. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν σύγχυση, αποπροσανατολισμός, διαταραχές της ομιλίας, ακόμα και απώλεια συνείδησης.

Η θερμοπληξία αποτελεί επείγουσα ιατρική κατάσταση και χωρίς άμεση αντιμετώπιση μπορεί να προκαλέσει μόνιμες νευρολογικές βλάβες.

Η επιβάρυνση στην καρδιά

Κατά τη διάρκεια του καύσωνα η καρδιά εργάζεται πολύ πιο έντονα.

Για να απομακρυνθεί η θερμότητα από το σώμα, αυξάνεται η κυκλοφορία του αίματος προς το δέρμα. Αυτό σημαίνει ότι η καρδιά αναγκάζεται να χτυπά γρηγορότερα και δυνατότερα.

Παράλληλα, μέσω της έντονης εφίδρωσης χάνονται μεγάλες ποσότητες νερού και ηλεκτρολυτών. Αν δεν αναπληρωθούν, μειώνεται ο όγκος του αίματος, γεγονός που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τη λειτουργία της καρδιάς.

Σε άτομα με στεφανιαία νόσο, καρδιακή ανεπάρκεια ή υπέρταση, οι συνθήκες αυτές μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφράγματος, αρρυθμιών ή σοβαρής υπότασης.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι:

• οι ηλικιωμένοι,
• τα βρέφη και τα μικρά παιδιά,
• οι έγκυες γυναίκες,
• όσοι πάσχουν από καρδιαγγειακά νοσήματα,
• οι διαβητικοί,
• άτομα με νεφρική νόσο,
• όσοι εργάζονται ή αθλούνται σε εξωτερικούς χώρους.

Επιπλέον, ορισμένα φάρμακα, όπως τα διουρητικά ή συγκεκριμένα αντιυπερτασικά, μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο αφυδάτωσης, γι’ αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή και συμμόρφωση στις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.

Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Αναζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια εάν εμφανιστούν:

• έντονη ζάλη,
• σύγχυση ή αποπροσανατολισμός,
• πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος,
• δυσκολία στην ομιλία,
• λιποθυμία,
• πόνος στο στήθος,
• έντονο αίσθημα παλμών,
• δυσκολία στην αναπνοή.

Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να υποδηλώνουν θερμική εξάντληση ή ακόμη και θερμοπληξία, η οποία αποτελεί επείγον περιστατικό.

Πώς να προστατευτείτε

Οι ειδικοί συνιστούν:

• Να πίνετε νερό συχνά, ακόμη κι αν δεν διψάτε.
• Να αποφεύγετε την έκθεση στον ήλιο τις θερμότερες ώρες της ημέρας.
• Να φοράτε ελαφριά, ανοιχτόχρωμα ρούχα.
• Να προτιμάτε δροσερούς ή κλιματιζόμενους χώρους.
• Να αποφεύγετε την έντονη σωματική δραστηριότητα όταν επικρατούν ακραίες θερμοκρασίες.
• Να μην αφήνετε ποτέ παιδιά, ηλικιωμένους ή κατοικίδια μέσα σε σταθμευμένο αυτοκίνητο, ακόμη και για λίγα λεπτά.