Euclid: Αποκάλυψε περισσότερους από 900 εκατομμύρια γαλαξίες (φώτο)

Περισσότερους από 900 εκατομμύρια γαλαξίες αποκάλυψε η πρώτη σημαντική δημοσίευση δεδομένων της διαστημικής αποστολής Euclid.

Το τηλεσκόπιο του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) καταγράφει μια τεράστια περιοχή του σύμπαντος, προσφέροντας στους επιστήμονες νέα εργαλεία για τη μελέτη των μεγαλύτερων κοσμικών μυστηρίων.

Η αποστολή εκτοξεύτηκε τον Ιούλιο του 2023 και έχει ως στόχο να δημιουργήσει τον μεγαλύτερο τρισδιάστατο χάρτη του σύμπαντος που έχει κατασκευαστεί μέχρι σήμερα.

Το εγχείρημα προβλέπεται να καλύψει περίπου το ένα τρίτο του ουρανού και να αποτυπώσει περισσότερα από 10 δισεκατομμύρια χρόνια κοσμικής ιστορίας.

Η πρώτη εικόνα από τα δεδομένα του Euclid

Η νέα δημοσίευση καλύπτει περίπου το 14% της συνολικής έκτασης του ουρανού που πρόκειται να χαρτογραφηθεί. Τα στοιχεία περιλαμβάνουν περισσότερους από 900 εκατομμύρια γαλαξίες, καθώς και πάνω από 60 εκατομμύρια πιθανά κβάζαρ.

Τα κβάζαρ είναι εξαιρετικά φωτεινά αντικείμενα στα κέντρα μακρινών γαλαξιών, τα οποία τροφοδοτούνται από υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες.

Η ποσότητα και η λεπτομέρεια των δεδομένων δίνουν στους ερευνητές τη δυνατότητα να εξετάσουν το σύμπαν σε πρωτοφανή κλίμακα.

Ο καθηγητής Άντι Τέιλορ από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, ο οποίος ηγείται του βρετανικού επιστημονικού τμήματος εδάφους της αποστολής, εξήγησε ότι το Euclid συνδυάζει υψηλή ανάλυση με πολύ μεγάλη κάλυψη του ουρανού.

«Το τεχνολογικό άλμα που αντιπροσωπεύει το Euclid είναι ότι μπορούμε να διατηρήσουμε αυτή την υψηλή ανάλυση, αλλά τώρα μπορούμε ουσιαστικά να χαρτογραφήσουμε τεράστιους όγκους του ουρανού και του σύμπαντος», δήλωσε στον Guardian.

Το φαινόμενο που μπορεί να αποκαλύψει τη σκοτεινή ύλη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν περίπου 15.000 πιθανές περιπτώσεις ισχυρής βαρυτικής εστίασης που εντοπίστηκαν στα νέα δεδομένα.

Πρόκειται για ένα φαινόμενο κατά το οποίο η βαρύτητα ενός γαλαξία που βρίσκεται μπροστά από έναν πιο μακρινό κάμπτει το φως του δεύτερου, δημιουργώντας φωτεινά τόξα ή δακτυλίους.

Το φαινόμενο είχε προβλεφθεί από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν και επηρεάζεται σημαντικά από την παρουσία σκοτεινής ύλης. Η τελευταία αυξάνει τη συνολική μάζα ενός γαλαξία και, κατά συνέπεια, την επίδρασή του στο φως που περνά κοντά του.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η μελέτη αυτών των περιπτώσεων μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό των θεωριών για τη φύση της σκοτεινής ύλης.

Ο καθηγητής αστρονομίας στο Open University, Στίβεν Σέρτζαντ, εξήγησε ότι ο τρόπος με τον οποίο συσσωρεύεται η σκοτεινή ύλη αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την κατανόηση των ιδιοτήτων της.

«Έτσι, αν ψάχνετε πού θα γίνει η επόμενη σημαντική ανακάλυψη σχετικά με τις ιδιότητες της σκοτεινής ύλης και το τι πραγματικά είναι η σκοτεινή ύλη, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα – δεν μπορώ να πω ότι είναι βέβαιο – αλλά υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να προέλθει από την ισχυρή βαρυτική εστίαση», ανέφερε.

Πόσες ακόμη ανακαλύψεις αναμένονται

Μέχρι σήμερα οι επιστήμονες γνώριζαν περίπου 1.000 περιπτώσεις ισχυρής βαρυτικής εστίασης. Με βάση τα στοιχεία του Euclid, εκτιμάται ότι ο συνολικός αριθμός των περιπτώσεων που θα εντοπιστούν μέχρι το τέλος της αποστολής μπορεί να φτάσει τις 170.000.

Μια νέα δημοσίευση δεδομένων αναμένεται το επόμενο καλοκαίρι και θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, αποτελέσματα για την κατανομή των γαλαξιών και την ασθενή βαρυτική εστίαση. Το τελευταίο φαινόμενο αφορά μικρές παραμορφώσεις στο φως μακρινών αντικειμένων, οι οποίες προκαλούνται από τη σκοτεινή ύλη που βρίσκεται ανάμεσά τους και στη Γη.

Ο Τέιλορ εκτιμά ότι τα δεδομένα θα επιτρέψουν τη δημιουργία χαρτών που θα δείχνουν την κατανομή της σκοτεινής ύλης στο σύμπαν. «Κανένα ανθρώπινο μάτι δεν είναι πλέον σε θέση να εξετάσει όλα τα δεδομένα του Euclid. Είναι πλέον πάρα πολλά», κατέληξε, περιγράφοντας την τεράστια έκταση του επιστημονικού υλικού που συγκεντρώνει η αποστολή.

Βασικός στόχος του Euclid παραμένει η διερεύνηση της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας, οι οποίες εκτιμάται ότι αντιστοιχούν περίπου στο 25% και στο 70% του σύμπαντος αντίστοιχα. Τα νέα δεδομένα αποτελούν ένα σημαντικό βήμα στην προσπάθεια των επιστημόνων να κατανοήσουν τη σύνθεση και την εξέλιξή του.