Ο ανθρώπινος εγκέφαλος επεξεργάζεται πληροφορίες που δεν φτάνουν ποτέ στη συνειδητή αντίληψή μας, ακόμη και όταν πιστεύουμε ότι έχουμε εστιάσει αποκλειστικά σε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο ή πρόσωπο.
Μάλιστα, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, φαίνεται πως εναλλάσσει την επεξεργασία συνειδητών και ασυνείδητων οπτικών πληροφοριών περίπου 15 φορές το δευτερόλεπτο.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ και του Πανεπιστημίου του Πρίνστον, εξέτασε ανθρώπους και πιθήκους μακάκους, καταλήγοντας σε ευρήματα που προσφέρουν μια διαφορετική εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο γύρω μας.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ίδια μας η μύτη. Παρότι βρίσκεται συνεχώς μέσα στο οπτικό μας πεδίο, τις περισσότερες φορές δεν την παρατηρούμε.
Ο εγκέφαλος γνωρίζει ότι βρίσκεται εκεί και δεν χρειάζεται να την επαναφέρει διαρκώς στη συνείδησή μας.
Κάτι ανάλογο συμβαίνει και με πολλά άλλα ερεθίσματα. Κάθε στιγμή ο εγκέφαλος δέχεται τεράστιο όγκο πληροφοριών, αλλά μόνο ένα μέρος τους γίνεται συνειδητά αντιληπτό.
Οι υπόλοιπες εξακολουθούν να επεξεργάζονται στο παρασκήνιο, χωρίς να αποτελούν μέρος της άμεσης εμπειρίας μας.
Το πείραμα που αποκάλυψε την κρυφή λειτουργία
Οι επιστήμονες θέλησαν να διερευνήσουν πώς επιλέγει ο εγκέφαλος ποιες πληροφορίες θα περάσουν στη συνείδηση και ποιες θα παραμείνουν ασυνείδητες.
Μέχρι σήμερα, πολλές έρευνες επικεντρώνονταν στις περιοχές του εγκεφάλου που ενεργοποιούνται όταν αντιλαμβανόμαστε συνειδητά ένα ερέθισμα.
Ωστόσο, διαπιστώθηκε ότι οι ίδιες περιοχές μπορούν να ανταποκρίνονται και σε πληροφορίες που δεν αντιλαμβανόμαστε.
Έτσι, η ερευνητική ομάδα εξέτασε όχι μόνο το ποια τμήματα του εγκεφάλου ενεργοποιούνται, αλλά και το πώς μεταβάλλεται η δραστηριότητά τους μέσα στον χρόνο.
Για το πείραμα χρησιμοποιήθηκαν ειδικά γυαλιά με έναν κόκκινο και έναν μπλε φακό.
Οι ερευνητές παρουσίασαν ένα πρόσωπο στο ένα μάτι και, ενώ η εικόνα παρέμενε ορατή, εμφάνισαν ξαφνικά ένα δεύτερο πρόσωπο στο άλλο.
Σε αυτή την περίπτωση, ο εγκέφαλος δεν συνδυάζει απαραίτητα τις δύο εικόνες.
Αντίθετα, μπορεί να δώσει προτεραιότητα στη νεότερη, με αποτέλεσμα το πρώτο πρόσωπο να υποχωρήσει από τη συνειδητή αντίληψη, παρότι εξακολουθεί να βρίσκεται μπροστά στα μάτια του συμμετέχοντα.
Η έκπληξη από την εγκεφαλική δραστηριότητα
Το επόμενο βήμα ήταν η καταγραφή της ηλεκτρικής δραστηριότητας νευρώνων στους πιθήκους, σε περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με την αναγνώριση προσώπων.
Οι ερευνητές περίμεναν ότι η δραστηριότητα θα επικεντρωνόταν στο πρόσωπο που κυριαρχούσε στη συνειδητή αντίληψη. Τα αποτελέσματα, ωστόσο, έδειξαν ότι οι νευρώνες δεν αναπαριστούσαν συνεχώς μόνο αυτή την εικόνα.
Αντίθετα, η δραστηριότητά τους εναλλασσόταν με μεγάλη ταχύτητα ανάμεσα στο πρόσωπο που γινόταν αντιληπτό και σε εκείνο που είχε υποχωρήσει από τη συνείδηση. Η διαδικασία αυτή καταγράφηκε περίπου 15 φορές το δευτερόλεπτο.
Με άλλα λόγια, ακόμη και όταν οι συμμετέχοντες δεν είχαν επίγνωση της πρώτης εικόνας, ο εγκέφαλος εξακολουθούσε να την επεξεργάζεται, επαναφέροντάς την στην εγκεφαλική δραστηριότητα σε εξαιρετικά σύντομα χρονικά διαστήματα.
Τα ευρήματα, όπως επισημαίνει το Science Alert, δεν εξηγούν ακόμη με ποιον ακριβώς τρόπο ο εγκέφαλος αποφασίζει ποιες πληροφορίες θα γίνουν συνειδητές και ποιες θα παραμείνουν στο παρασκήνιο.
Υποδεικνύουν, όμως, ότι η ανθρώπινη αντίληψη δεν αποτελεί μια πλήρη και αδιάκοπη καταγραφή όλων όσων βλέπουμε. Ο εγκέφαλος φαίνεται να διαχειρίζεται παράλληλα διαφορετικά επίπεδα πληροφορίας, επιτρέποντάς μας να εστιάζουμε σε όσα βρίσκονται στο προσκήνιο, ενώ συνεχίζει να επεξεργάζεται και όσα δεν αντιλαμβανόμαστε άμεσα.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.