2 Σεπτεμβρίου 1945: Οι υπογραφές που έβαλαν τέλος στον πιο αιματηρό πόλεμο της Ιστορίας

Το πρωί της 2ας Σεπτεμβρίου 1945, τα νερά του κόλπου του Τόκιο ήταν γεμάτα από συμμαχικά πολεμικά πλοία. Στο κατάστρωμα του αμερικανικού θωρηκτού USS Missouri επρόκειτο να πραγματοποιηθεί μία από τις σημαντικότερες τελετές του 20ού αιώνα: η επίσημη παράδοση της Ιαπωνίας και, μαζί της, το οριστικό τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Είχαν περάσει έξι χρόνια και μία ημέρα από τη γερμανική εισβολή στην Πολωνία, την 1η Σεπτεμβρίου 1939. Στο διάστημα αυτό, δεκάδες χώρες είχαν εμπλακεί σε μια πρωτοφανή σύγκρουση, ολόκληρες πόλεις είχαν ισοπεδωθεί και περισσότεροι από 70 εκατομμύρια άνθρωποι είχαν χάσει τη ζωή τους στα πεδία των μαχών, στους βομβαρδισμούς, στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, από την πείνα και τις διώξεις.

Στην Ευρώπη, ο πόλεμος είχε τελειώσει από τον Μάιο του 1945, μετά την πτώση του Βερολίνου, την αυτοκτονία του Αδόλφου Χίτλερ και την άνευ όρων παράδοση της ναζιστικής Γερμανίας. Στον Ειρηνικό, όμως, η Ιαπωνία συνέχιζε να πολεμά, παρά τις τεράστιες απώλειες και τον ασφυκτικό αποκλεισμό της.

Η κατάσταση άλλαξε δραματικά τον Αύγουστο. Στις 6 Αυγούστου, οι Ηνωμένες Πολιτείες έριξαν την πρώτη ατομική βόμβα στη Χιροσίμα. Τρεις ημέρες αργότερα, μία δεύτερη πυρηνική βόμβα έπληξε το Ναγκασάκι.

Παράλληλα, η Σοβιετική Ένωση κήρυξε τον πόλεμο στην Ιαπωνία και εξαπέλυσε μεγάλη επίθεση εναντίον των ιαπωνικών δυνάμεων στη Μαντζουρία.

Η ηγεσία της χώρας βρέθηκε μπροστά στην ολοκληρωτική καταστροφή. Ο αυτοκράτορας Χιροχίτο παρενέβη προσωπικά και αποφάσισε να αποδεχθεί τους όρους της Διακήρυξης του Πότσνταμ.

Στις 15 Αυγούστου, εκατομμύρια Ιάπωνες άκουσαν για πρώτη φορά τη φωνή του από το ραδιόφωνο. Χωρίς να χρησιμοποιήσει ευθέως τη λέξη «παράδοση», ανακοίνωσε ότι η Ιαπωνία έπρεπε να αποδεχθεί «το αφόρητο» ώστε να αποφευχθεί η πλήρης εξαφάνιση του έθνους.

Η επίσημη πράξη, ωστόσο, πραγματοποιήθηκε στις 2 Σεπτεμβρίου. Στις 9:00 το πρωί, ο Ιάπωνας υπουργός Εξωτερικών Μαμόρου Σιγκεμίτσου υπέγραψε το έγγραφο της παράδοσης εκ μέρους του αυτοκράτορα και της κυβέρνησης. Ακολούθησε ο στρατηγός Γιοσιτζίρο Ουμέζου, εκπροσωπώντας τις ιαπωνικές ένοπλες δυνάμεις.

Για τις Συμμαχικές Δυνάμεις υπέγραψε πρώτος ο στρατηγός Ντάγκλας ΜακΆρθουρ, ο οποίος είχε οριστεί ανώτατος διοικητής των Συμμάχων.

Δίπλα του βρίσκονταν εκπρόσωποι των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Σοβιετικής Ένωσης, της Αυστραλίας, του Καναδά, της Γαλλίας, της Ολλανδίας και της Νέας Ζηλανδίας.

Η τελετή διήρκεσε μόλις λίγα λεπτά. Αμέσως μετά, εκατοντάδες συμμαχικά αεροσκάφη πέρασαν πάνω από το USS Missouri, σε μια εντυπωσιακή επίδειξη δύναμης.

Ο ΜακΆρθουρ έκλεισε την τελετή εκφράζοντας την ελπίδα ότι από το αίμα και τις θυσίες του παρελθόντος θα μπορούσε να αναδυθεί ένας κόσμος βασισμένος στην ειρήνη και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.

Ο πόλεμος είχε τελειώσει, αλλά ο κόσμος που άφηνε πίσω του ήταν αγνώριστος. Η Ευρώπη βρισκόταν σε ερείπια, η Ιαπωνία τέθηκε υπό αμερικανική κατοχή και οι Ηνωμένες Πολιτείες με τη Σοβιετική Ένωση αναδείχθηκαν στις δύο κυρίαρχες υπερδυνάμεις.

Ταυτόχρονα, η χρήση των ατομικών βομβών εγκαινίασε την πυρηνική εποχή και γέννησε έναν φόβο που θα σκίαζε ολόκληρο τον Ψυχρό Πόλεμο.

Η 2α Σεπτεμβρίου 1945 δεν ήταν απλώς η ημέρα κατά την οποία σίγησαν τα όπλα.

Ήταν η στιγμή που έκλεισε μία από τις σκοτεινότερες σελίδες της ανθρωπότητας και ξεκίνησε ένας νέος, εξίσου αβέβαιος κόσμος.