Μια απρόσμενη περιβαλλοντική συνέπεια της χρήσης του κόκκινου χρώματος από τους Μάγια αποκαλύπτουν οι επιστήμονες, καθώς εντόπισαν ίχνη υδραργύρου σε αρχαία ιζήματα λιμνών της Κεντρικής Αμερικής.
Η παρουσία του τοξικού στοιχείου συνδέεται με τον κιννάβαρι, το ορυκτό που χρησιμοποιούσε ευρέως ο συγκεκριμένος πολιτισμός για τη διακόσμηση ναών, αντικειμένων και βασιλικών τάφων.
Για τους Μάγια, το κόκκινο δεν ήταν ένα απλό διακοσμητικό χρώμα.
Συμβόλιζε το αίμα, τη ζωή, τη δύναμη και τον θάνατο, αποκτώντας ιδιαίτερη θέση στις θρησκευτικές τελετουργίες και στην πολιτική τους παράδοση.
Η χρωστική που χρησιμοποιούσαν προερχόταν από τον κιννάβαρι, ένα έντονα κόκκινο ορυκτό που περιέχει θειούχο υδράργυρο.
Η εκτεταμένη αξιοποίησή του, ωστόσο, άφησε ένα αποτύπωμα στο φυσικό περιβάλλον, το οποίο εξακολουθεί να εντοπίζεται αιώνες αργότερα.
Το ορυκτό που συνόδευε τις τελετές και τις βασιλικές ταφές
Ο κιννάβαρις είχε σημαντική παρουσία στην αρχιτεκτονική και στις τελετουργικές πρακτικές των Μάγια.
Χρησιμοποιούνταν για την κάλυψη τοίχων, τη διακόσμηση ναών και την επένδυση τάφων, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η κόκκινη χρωστική κάλυπτε ολόκληρους ταφικούς χώρους.
Η επιλογή του συγκεκριμένου χρώματος δεν ήταν τυχαία.
Η σύνδεσή του με το αίμα και τη ζωή τού προσέδιδε ιδιαίτερο συμβολισμό, ενώ η παρουσία του σε χώρους ταφής και αντικείμενα εξουσίας υπογράμμιζε τη θρησκευτική και πολιτική του σημασία.
Ωστόσο, η εξόρυξη, η μεταφορά και η επεξεργασία του ορυκτού είχαν και μια λιγότερο εμφανή πλευρά.
Κατά τη διάρκεια αυτών των δραστηριοτήτων, υλικά που περιείχαν υδράργυρο μπορούσαν να καταλήξουν στο έδαφος και στα κοντινά υδάτινα οικοσυστήματα.
Πώς εντοπίστηκε το αποτύπωμα του υδραργύρου
Οι επιστήμονες μελετούν τα ιζήματα αρχαίων λιμνών, αναζητώντας χημικά στοιχεία που μπορούν να αποκαλύψουν την ανθρώπινη δραστηριότητα στο παρελθόν.
Οι συγκεντρώσεις υδραργύρου λειτουργούν ως ένα είδος αρχείου, καθώς επιτρέπουν την ανασύσταση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης που συνδέεται με τη χρήση του κιννάβαρι σε διαφορετικές περιόδους.
Με αυτόν τον τρόπο, τα ίχνη του ορυκτού δεν περιορίζονται στα αρχαιολογικά ευρήματα, αλλά εντοπίζονται και στο φυσικό περιβάλλον που περιέβαλλε τις αρχαίες κοινότητες.
Ο κίνδυνος για την τροφική αλυσίδα
Η παρουσία υδραργύρου στα υδάτινα οικοσυστήματα έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω της τοξικότητάς του.
Υπό συγκεκριμένες περιβαλλοντικές συνθήκες, ο ανόργανος υδράργυρος μπορεί να μετατραπεί σε μεθυλυδράργυρο, μια ιδιαίτερα τοξική μορφή του στοιχείου.
Ο μεθυλυδράργυρος μπορεί να συσσωρευτεί στους υδρόβιους οργανισμούς και να περάσει μέσω της τροφικής αλυσίδας σε μεγαλύτερα ζώα και τελικά στον άνθρωπο.
Έτσι, η χρήση μιας χρωστικής που είχε τόσο ισχυρή συμβολική σημασία για τους Μάγια συνδέεται σήμερα με μια περιβαλλοντική διάσταση που δεν ήταν ορατή στους ανθρώπους εκείνης της εποχής.
Το κόκκινο χρώμα που συνόδευε τις τελετές, τους ναούς και τις ταφές τους άφησε πίσω του κάτι περισσότερο από τα ίχνη ενός σπουδαίου πολιτισμού.
Η παρουσία υδραργύρου στα ιζήματα των λιμνών αποτελεί μια χημική μαρτυρία της ανθρώπινης δραστηριότητας, η οποία εξακολουθεί να καταγράφεται στο περιβάλλον πολλούς αιώνες μετά την ακμή των Μάγια.
Tο pronews.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο το οποίο είναι σχετικό με το θέμα στο οποίο αναφέρεται το άρθρο. Ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι υιοθετούμε τις απόψεις αυτές και διατηρούμε το δικαίωμα να μην δημοσιεύουμε συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια όπου τα εντοπίζουμε. Σε κάθε περίπτωση ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το pronews.gr ουδεμία νομική ή άλλα ευθύνη φέρει.
Δικαίωμα συμμετοχής στη συζήτηση έχουν μόνο όσοι έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία disqus. Εάν δεν έχετε ήδη επιβεβαιώσει το email σας, μπορείτε να ζητήσετε να σας αποσταλεί νέο email επιβεβαίωσης από το disqus.com
Όποιος χρήστης της πλατφόρμας του disqus.com ενδιαφέρεται να αναλάβει διαχείριση (moderating) των σχολίων στα άρθρα του pronews.gr σε εθελοντική βάση, μπορεί να στείλει τα στοιχεία του και στοιχεία επικοινωνίας στο [email protected] και θα εξεταστεί άμεσα η υποψηφιότητά του.