Γιατί κάποιoυς ανθρώπους δεν τους τσιμπούν σχεδόν ποτέ τα κουνούπια: Τι είναι αυτό που τα προσελκύει πάνω μας

Δεν αντιδρούν όλα τα κουνούπια στους ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο. Σε μια παρέα μπορεί ένα άτομο να δέχεται συνεχώς τσιμπήματα, ενώ κάποιος άλλος να φαίνεται σχεδόν «αόρατος» για τα έντομα.

Η επιστημονική εξήγηση βρίσκεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων, όπως η ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που εκπέμπουμε, η θερμοκρασία του σώματος και οι φυσικές μυρωδιές που παράγει το δέρμα μας.

Τα κουνούπια που τσιμπούν είναι τα θηλυκά, καθώς χρειάζονται τις πρωτεΐνες του αίματος για την ανάπτυξη των αυγών τους. Για να εντοπίσουν τον στόχο τους χρησιμοποιούν διαφορετικά αισθητήρια: μπορούν να αντιληφθούν την αναπνοή, τη θερμότητα και τις χημικές ουσίες που απελευθερώνει το ανθρώπινο σώμα.

Ένα από τα πιο σημαντικά σημάδια που τα οδηγεί σε έναν άνθρωπο είναι το διοξείδιο του άνθρακα. Όσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα που εκπνέει κάποιος, τόσο πιο εύκολα μπορεί να εντοπιστεί. Για τον λόγο αυτό, οι ενήλικες συχνά προσελκύουν περισσότερα κουνούπια από τα παιδιά, ενώ και τα άτομα με μεγαλύτερη σωματική μάζα μπορεί να αποτελούν πιο εύκολο στόχο.

Η φυσική δραστηριότητα επηρεάζει επίσης την έλξη των κουνουπιών. Μετά από άσκηση, η αναπνοή γίνεται πιο έντονη, η θερμοκρασία του σώματος αυξάνεται και ο ιδρώτας δημιουργεί νέες μυρωδιές που μπορούν να τραβήξουν την προσοχή τους. Παρόμοια, κατά την εγκυμοσύνη αυξάνεται η θερμότητα του σώματος και η παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα, γεγονός που μπορεί να κάνει ορισμένες γυναίκες πιο ελκυστικές στα κουνούπια.

Η μοναδική μυρωδιά κάθε ανθρώπου

Όταν το κουνούπι πλησιάσει, η όσφρηση γίνεται ο βασικός τρόπος επιλογής. Η μυρωδιά του ανθρώπινου σώματος δεν προέρχεται μόνο από τον ιδρώτα, αλλά και από τα βακτήρια που ζουν φυσιολογικά πάνω στο δέρμα. Αυτοί οι μικροοργανισμοί διασπούν ουσίες του ιδρώτα και δημιουργούν ένα μοναδικό μείγμα πτητικών ενώσεων, διαφορετικό για κάθε άνθρωπο.

Μελέτες έχουν δείξει ότι ορισμένες ουσίες, όπως τα καρβοξυλικά οξέα που βρίσκονται στο δέρμα, μπορεί να κάνουν κάποιους ανθρώπους ιδιαίτερα ελκυστικούς για τα κουνούπια. Σε έρευνες, οι διαφορές ανάμεσα στους ανθρώπους ήταν εντυπωσιακές, με ορισμένα άτομα να προσελκύουν πολύ περισσότερα κουνούπια από άλλα.

Η σύνθεση των μικροβίων του δέρματος φαίνεται επίσης να επηρεάζει το αποτέλεσμα. Τα βακτήρια που υπάρχουν στο σώμα μας συμβάλλουν στη δημιουργία της προσωπικής μας μυρωδιάς, και μικρές διαφορές στη μικροβιακή κοινότητα μπορεί να αλλάζουν το πόσο ελκυστικός γίνεται κάποιος για τα έντομα.

Υπάρχουν ακόμη στοιχεία ότι η προδιάθεση αυτή μπορεί να έχει και γενετική βάση. Μελέτες σε διδύμους δείχνουν ότι η κληρονομικότητα ίσως επηρεάζει τη σύσταση της μυρωδιάς του σώματος και επομένως την πιθανότητα να προσελκύει κάποιος περισσότερα κουνούπια.

Τα σημάδια δεν δείχνουν πάντα πόσα τσιμπήματα έγιναν

Η εικόνα στο δέρμα δεν αντικατοπτρίζει πάντα τον πραγματικό αριθμό των τσιμπημάτων. Κάποιοι άνθρωποι εμφανίζουν έντονο πρήξιμο, κοκκινίλα και φαγούρα ακόμη και από λίγα τσιμπήματα, ενώ άλλοι μπορεί να έχουν τσιμπηθεί πολλές φορές χωρίς εμφανή σημάδια.

Η διαφορετική αυτή αντίδραση σχετίζεται με τον τρόπο που αντιδρά το ανοσοποιητικό σύστημα κάθε οργανισμού. Ορισμένα γονίδια που επηρεάζουν τις αλλεργικές αντιδράσεις φαίνεται να παίζουν ρόλο στην ένταση των συμπτωμάτων.

Έτσι, κάποιος που βλέπει πολλά σημάδια στο σώμα του δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δέχεται περισσότερα τσιμπήματα από όλους τους άλλους· μπορεί απλώς να αντιδρά πιο έντονα.

Παρά τους διάφορους μύθους, όπως ότι το σκόρδο ή η βιταμίνη Β απομακρύνουν τα κουνούπια, δεν υπάρχουν ισχυρές επιστημονικές αποδείξεις ότι προσφέρουν αποτελεσματική προστασία. Οι ειδικοί προτείνουν προϊόντα με δραστικές ουσίες που έχουν ελεγχθεί, όπως η πικαριδίνη και το PMD, καθώς και καλυπτικά ρούχα όταν υπάρχει αυξημένη έκθεση.

Η προστασία πρέπει να ανανεώνεται, ειδικά μετά από ιδρώτα ή πολλές ώρες σε εξωτερικούς χώρους. Ακόμη και όσοι δεν εμφανίζουν εύκολα σημάδια δεν πρέπει να θεωρούν ότι δεν τους τσιμπούν, αφού μπορεί απλώς να μην παρουσιάζουν έντονη δερματική αντίδραση.