Το τέταρτο χρώμα που θα προστεθεί στα φανάρια: Η αλλαγή που φέρνει η αυτόνομη οδήγηση

Το τέταρτο χρώμα στα φανάρια βρίσκεται στο επίκεντρο μιας επιστημονικής πρότασης που θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι διασταυρώσεις στο μέλλον, καθώς η αυτόνομη οδήγηση αναμένεται να γίνει ολοένα και πιο διαδεδομένη.

Η ιδέα προβλέπει την προσθήκη μιας νέας ένδειξης στους φωτεινούς σηματοδότες, η οποία δεν θα έχει τον ίδιο ρόλο με το κόκκινο, το πορτοκαλί και το πράσινο που γνωρίζουν σήμερα οι οδηγοί.

Αντίθετα, θα σχετίζεται με την επικοινωνία των αυτόνομων οχημάτων μεταξύ τους αλλά και με την ίδια την οδική υποδομή.

Η πρόταση παρουσιάστηκε σε επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2023 στο περιοδικό IEEE Transactions on Intelligent Transportation Systems από ερευνητές του North Carolina State University στις ΗΠΑ.

Το προτεινόμενο σύστημα βασίζεται στην τεχνολογία V2X (Vehicle-to-Everything), μέσω της οποίας τα οχήματα μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες τόσο μεταξύ τους όσο και με την οδική υποδομή.

Όταν σε μια διασταύρωση υπάρχει μεγάλος αριθμός αυτόνομων οχημάτων, το λευκό φως θα μπορούσε να ενημερώνει ότι αυτά αναλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό τον συντονισμό της κυκλοφορίας.

Τα αυτόνομα αυτοκίνητα θα συλλέγουν δεδομένα για την κίνηση και τις συνθήκες που επικρατούν στη διασταύρωση και θα τα επεξεργάζονται σε πραγματικό χρόνο.

Με βάση αυτά τα δεδομένα θα μπορούν να αποφασίζουν από κοινού ποια είναι η αποτελεσματικότερη κίνηση, μειώνοντας τις άσκοπες στάσεις και τις καθυστερήσεις.

Τα αυτόνομα οχήματα ως «οδηγοί» της κυκλοφορίας

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της πρότασης είναι ότι τα αυτόνομα οχήματα δεν θα λειτουργούν απλώς ως αυτοκίνητα που ακολουθούν τα φανάρια.

Θα μπορούν να λειτουργούν ουσιαστικά ως κόμβοι επικοινωνίας, μεταφέροντας πληροφορίες και σε άλλα οχήματα που βρίσκονται κοντά τους.

Η λογική θυμίζει ένα δίκτυο μέσα στο οποίο τα οχήματα ανταλλάσσουν συνεχώς δεδομένα. Έτσι, αντί κάθε οδηγός ή αυτοκίνητο να αντιμετωπίζει τη διασταύρωση ξεχωριστά, το σύστημα θα μπορεί να αντιμετωπίζει την κυκλοφορία ως ένα ενιαίο σύνολο.

Στόχος είναι να περιοριστούν οι ουρές και οι συνεχείς επιταχύνσεις και επιβραδύνσεις που παρατηρούνται σήμερα, ιδιαίτερα σε πολυσύχναστες διασταυρώσεις.

Ακόμη και λίγα αυτόνομα αυτοκίνητα μπορούν να κάνουν διαφορά

Τα μοντέλα που εξετάστηκαν στη συγκεκριμένη έρευνα δείχνουν ότι δεν θα ήταν απαραίτητο να έχουν γίνει όλα τα οχήματα αυτόνομα για να υπάρξει αποτέλεσμα.

Σε ένα σενάριο όπου περίπου 10% των οχημάτων που φτάνουν στη διασταύρωση είναι αυτόνομα, ο χρόνος αναμονής θα μπορούσε να περιοριστεί περίπου κατά 3%.

Εάν το ποσοστό των αυτόνομων οχημάτων αυξηθεί στο 30%, η μείωση του χρόνου αναμονής θα μπορούσε να φτάσει περίπου το 10,7%.

Το πιο εντυπωσιακό σενάριο αφορά μια μελλοντική κατάσταση όπου η πλειονότητα των οχημάτων θα είναι αυτόνομα. Σε αυτή την περίπτωση, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, η αναμονή στις διασταυρώσεις θα μπορούσε να μειωθεί ακόμη και κατά 94%.

Μικρότερες καθυστερήσεις, λιγότερη κατανάλωση

Η αποτελεσματικότερη διαχείριση των διασταυρώσεων δεν θα είχε όφελος μόνο στον χρόνο που χρειάζεται ένα αυτοκίνητο για να φτάσει στον προορισμό του.

Ο περιορισμός των συνεχών στάσεων, επιταχύνσεων και επιβραδύνσεων θα μπορούσε να οδηγήσει και σε μικρότερη κατανάλωση καυσίμου, ενώ παράλληλα θα μπορούσε να περιοριστεί το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των μετακινήσεων.

Το ίδιο θα μπορούσε να ισχύσει και για τα ηλεκτρικά οχήματα, καθώς η πιο ομαλή κίνηση μπορεί να συμβάλει στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της ενέργειας.

Πότε θα δούμε τέτοια φανάρια στους δρόμους;

Παρά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα των προσομοιώσεων, η μετάβαση σε ένα τέτοιο σύστημα δεν αναμένεται να γίνει άμεσα.

Για να λειτουργήσει το λευκό φανάρι θα χρειαστούν σημαντικές αλλαγές στις υποδομές των πόλεων, ώστε οι σηματοδότες να μπορούν να επικοινωνούν με τα οχήματα και τα συστήματα διαχείρισης της κυκλοφορίας.

Παράλληλα, θα πρέπει να αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των αυτόνομων και συνδεδεμένων αυτοκινήτων στους δρόμους.

Η ιδέα έχει ήδη προκαλέσει ενδιαφέρον και σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης, με τη Ρώμη να έχει εξετάσει την προοπτική αξιοποίησης αντίστοιχων τεχνολογιών.

Ωστόσο, η ευρεία εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος απέχει ακόμη αρκετά. Χρειάζονται νέες υποδομές, κοινά τεχνολογικά πρότυπα και κυρίως αρκετά μεγαλύτερη διάδοση της αυτόνομης οδήγησης.

Το ενδεχόμενο, πάντως, τα φανάρια του μέλλοντος να μην έχουν πλέον μόνο κόκκινο, πορτοκαλί και πράσινο αλλά και λευκό, δεν αποτελεί πλέον απλώς σενάριο επιστημονικής φαντασίας.