Υπερχρεωμένα νοικοκυριά: Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο

Στις αρχές του 2021 το νέο πτωχευτικό πλαίσιο θα δίνει μία δεύτερη ευκαιρία σε υπερχρεωμένα φυσικά πρόσωπα που βρίσκονται σε αδυναμία αποπληρωμής των οφειλών τους και ταυτόχρονα θα προστατεύει τους πιο ευάλωτους, οι οποίοι θα έχουν την επιλογή να παραμείνουν στο σπίτι τους, πληρώνοντας ενοίκιο επιδοτούμενο από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Πηγές από το υπουργείο Οικονομικών σημειώνουν πως υπάρχει συμφωνία με τους θεσμούς για την ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου, το οποίο θα βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως και την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου.

Εκτιμούν ότι η κοινοβουλευτική διαδικασία θα έχει ολοκληρωθεί μέσα στον επόμενο μήνα, για να ακολουθήσει έως το τέλος του έτους η απαραίτητη προετοιμασία, ώστε όλα να είναι αίτημα για την υποδοχή των πρώτων αιτήσεων πτώχευσης στις αρχές του 2021.

Στα τέλη Οκτωβρίου αναμένεται η έκδοση της ΚΥΑ για την ίδρυση του φορέα που θα αγοράζει τα σπίτια των πιο φτωχών νοικοκυριών, ενώ μέχρι τον ερχόμενο Ιανουάριο θα είναι έτοιμη τόσο η υποδομή για την εύρυθμη λειτουργία του, όσο και η βελτιωμένη έκδοση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας που θα επεξεργάζεται τα δεδομένα του οφειλέτη.

Οι δύο δρόμοι

Με τον τρόπο αυτό θα αποφασίζεται με αυτοματοποιημένο τρόπο είτε μία βιώσιμη ρύθμιση όλων των χρεών ή η πτώχευση του οφειλέτη. Δηλαδή η ρευστοποίηση του συνόλου της ακίνητης και κινητής του περιουσίας, συμπεριλαμβανομένου και του σπιτιού του με αντάλλαγμα την πλήρη απαλλαγή από τις οφειλές και τη δυνατότητα να κάνει μία νέα αρχή, επανερχόμενος στην οικονομική δραστηριότητα μετά από τρία έτη.

Τις κατοικίες των πιο ευάλωτων νοικοκυριών θα αποκτά ένας φορέας που θα ελέγχεται από επενδυτή, ο οποίος θα εισφέρει τα κεφάλαια για τη λειτουργία του. Έτσι, όσα νοικοκυριά πτωχεύουν και πληρούν συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια θα μπορούν να παραμείνουν στο σπίτι τους, πληρώνοντας στο νέο ιδιοκτήτη του ακινήτου, ενοίκιο για 12 χρόνια.

Μετά το πέρας της 12ετίας, θα έχουν την επιλογή να το επαναγοράσουν στην εμπορική αξία εκείνης της περιόδου. Αυτό θα μπορεί να γίνει και νωρίτερα υπό την προϋπόθεση ότι θα καταβάλλουν στον φορέα το σύνολο των μισθωμάτων που απομένουν μέχρι τη λήξη των 12 ετών και φυσικά το τίμημα που αντιστοιχεί στην πραγματική αξία του ακινήτου.

Ο φορέας είναι υποχρεωμένος να κάνει τη συναλλαγή και να πουλήσει το ακίνητο στο νοικοκυριό, από τη στιγμή που θα πληρωθούν τα παραπάνω ποσά. Στη διακριτική του ευχέρεια είναι να παράσχει μία έκπτωση στον ενδιαφερόμενο για το σπίτι.

Μεγάλο ενδιαφέρον από Ελλάδα και εξωτερικό

Η επιλογή του επενδυτή που θα ελέγχει το φορέα θα γίνει με διεθνή διαγωνισμό. Σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Οικονομικών, ήδη το ενδιαφέρον από εγχώρια και διεθνή επενδυτικά σχήματα είναι ζωηρό, γεγονός που δημιουργεί αισιοδοξία ότι το νέο πλαίσιο θα τεθεί σε εφαρμογή χωρίς καθυστέρηση.

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, ο τρόπος λειτουργίας του φορέα ταιριάζει περισσότερο σε μακροπρόθεσμους επενδυτές, όπως πχ. τα συνταξιοδοτικά Ταμεία, παρά σε πιο επιθετικά funds που επενδύουν σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Κι αυτό διότι ο επενδυτής θα έχει σταθερές χρηματοροές από τα ενοίκια που θα εισπράττει και τα οποία κατά ένα μέρος θα καλύπτονται από το κράτος, μειώνοντας την πιθανότητα αθέτησης των πληρωμών. Στην περίπτωση δε που ο μισθωτής καθυστερήσει τρία μισθώματα, τότε θα μπορεί να γίνει άμεσα έξωση, επιτρέποντας στο φορέα να συνεχίσει να εκμεταλλεύεται ή να ρευστοποιήσει το ακίνητο.

Από την άλλη, μετά από 12 έτη εμπρόθεσμης καταβολής των μισθωμάτων, το νοικοκυριό θα έχει το δικαίωμα επαναγοράς του σπιτιού, καταβάλλοντας τίμημα ίσο με την αξία του τη δεδομένη χρονική στιγμή.