Αναπνευστικές λοιμώξεις: Πρόσφορο έδαφος ο συγχρωτισμός της Αποκριάς

Κατά την τελευταία εβδομάδα, σύμφωνα με την επιδημιολογική επιτήρηση του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) καταγράφηκαν 13 νέα κρούσματα σοβαρής μορφής γρίπης που χρειάστηκαν νοσηλεία σε ΜΕΘ και 15 θάνατοι λόγω γρίπης ή των επιπλοκών της. Άλλοι επτά θάνατοι δηλώθηκαν λόγω της λοίμωξης COVID-19 και των επιπλοκών της, όπως και 2 νέες διασωληνώσεις σε βαρέως νοσούντες λόγω του κορωνοϊού.

Την ίδια ώρα, η μειωμένη κυκλοφορία των ιών της γρίπης τύπου Α(Η3Ν2) και του κορωνοϊού στην κοινότητα αφήνει συνεχώς χώρο στον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV), όπως συμβαίνει κάθε χειμερινή περίοδο αναπνευστικών λοιμώξεων. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία του ΕΟΔΥ, o RSV έχει «φουντώσει» με τα τεστ να δείχνουν τον συγκεκριμένο ιό ως υπαίτιο για τα περισσότερα περιστατικά γριπώδους συνδρομής που φτάνουν στα ιατρεία της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ).

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η περίοδος των αναπνευστικών λοιμώξεων έχει… συνέχεια. «Μπορεί τώρα να καταγράφεται σαφής υποχώρηση της γρίπης, αλλά τα επιδημιολογικά μοντέλα δείχνουν επικείμενο κύμα γρίπης τύπου Β. Είναι κάτι που αναμένουμε κάθε χρόνο, προς το δεύτερο μισό της περιόδου της γρίπης, αυτή η μετατόπιση από το ένα κυρίαρχο στέλεχος, το Α εν προκειμένω, στο άλλο, το Β» λέει o καθηγητής Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, μέλος του ΔΣ του ΕΟΔΥ, κ. Δημήτρης Παρασκευής. Μάλιστα, η περίοδος της Αποκριάς που κορυφώνεται το επόμενο 10ήμερο φαίνεται ότι θα επηρεάσει την πορεία της γρίπης, επιταχύνοντας την κυκλοφορία της.

Η γρίπη τύπου Β δεν είναι «ηπιότερη» κατ’ ανάγκη, όπως λανθασμένα μπορεί να θεωρηθεί, επειδή έχει προηγηθεί η γρίπη τύπου Α. Αντιθέτως, μπορεί να έχει σοβαρή νοσηρότητα και να προκαλέσει ανησυχητικές επιπλοκές.

Εικόνα ανά περιοχή βάσει λυμάτων 

Την ίδια ώρα, επιβεβαιωτικό σήμα για την πορεία των ιών δίνουν και τα αστικά λύματα, όπου αποτυπώνεται τόσο η αποκλιμάκωση της γρίπης Α όσο και η ανομοιογενής εικόνα της COVID-19 ανά περιοχή. Για τον SARS-CoV-2, το σταθμισμένο ιικό φορτίο στην επικράτεια παρέμεινε χαμηλό και ουσιαστικά σταθερό (μεταβολή -7% σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα), ωστόσο οι τάσεις δεν είναι ίδιες παντού:

Στην Αθήνα καταγράφεται έντονη αύξηση (+88%) (παραμένοντας σε χαμηλό επίπεδο), ενώ στη Θεσσαλονίκη σημειώνεται έντονη μείωση (-35%) με επίπεδο μέτριο. Πτωτική εικόνα εμφανίζουν η Πάτρα (-38%) και ο Βόλος (-28%), ενώ αυξητικά κινείται το Ηράκλειο (+29%).
Η Ξάνθη (-9%), η Αλεξανδρούπολη (+1%) και τα Χανιά (-5%) καταγράφονται ως σταθερές περιοχές.

Σε ό,τι αφορά τη γρίπη Α, το φορτίο στα λύματα παρουσιάζει μείωση σε όλες τις περιοχές και συνολικά στην επικράτεια (-63%, χαμηλό επίπεδο), με την Αθήνα να εμφανίζει τη μεγαλύτερη πτώση (-96%, πολύ χαμηλό επίπεδο). Ακολουθεί η Θεσσαλονίκη (-47%), τα Ιωάννινα (-29%), η Πάτρα (-18%) και η Λάρισα (-17%), όπου ωστόσο το επίπεδο παραμένει υψηλό, παρά την πτωτική τάση.

Μετά τις Απόκριες, στο «κάδρο» γρίπη Β και RSV

Παρότι οι δείκτες δείχνουν σαφή υποχώρηση της γρίπης τύπου Α και σταθεροποίηση της COVID-19, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η περίοδος των αναπνευστικών λοιμώξεων δεν έχει ολοκληρωθεί. Η κορύφωση των εκδηλώσεων της Αποκριάς, με αυξημένο συγχρωτισμό σε κλειστούς χώρους, μετακινήσεις και περισσότερες κοινωνικές επαφές, μπορεί να λειτουργήσει ως «καύσιμο» για την περαιτέρω μετάδοση των ιών τις επόμενες εβδομάδες.

Σε αυτό το πλαίσιο, πιθανολογείται μία μετατόπιση προς τη γρίπη τύπου Β, ένα στέλεχος που δεν είναι απαραίτητα ηπιότερο και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, ιδίως σε ευάλωτους πληθυσμούς. Παράλληλα, ο RSV συνεχίζει να ενισχύεται καθώς «κερδίζει χώρο» στην κοινότητα, γεγονός που σημαίνει ότι τα αναπνευστικά συμπτώματα που θα εμφανιστούν μετά τις γιορτινές ημέρες δεν θα οφείλονται κατ’ ανάγκη μόνο στη γρίπη ή στον κορωνοϊό. Έτσι, ακόμη κι αν η γενική εικόνα δείχνει αποκλιμάκωση, οι επόμενες εβδομάδες παραμένουν κρίσιμες για την εξέλιξη της εποχικής νοσηρότητας.