«Αντίο» στην έλλειψη βαρύτητας: Έρχονται οι πρώτοι διαστημικοί σταθμοί με τεχνητή βαρύτητα

Μια τεχνολογία που μέχρι σήμερα βρισκόταν αποκλειστικά στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας –όπως στην εμβληματική ταινία «2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος»– ετοιμάζεται να γίνει πραγματικότητα, αλλάζοντας για πάντα το μέλλον των επανδρωμένων αποστολών στο βαθύ διάστημα.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της The Telegraph, η αμερικανική αεροδιαστημική εταιρεία Vast αναπτύσσει τροχιακούς σταθμούς μεγάλης κλίμακας, οι οποίοι θα είναι σχεδιασμένοι να παράγουν τεχνητή βαρύτητα μέσω κεντρομόλου δύναμης. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται το «κλειδί» για να μπορέσει ο άνθρωπος να πραγματοποιήσει το πολυπόθητο, μακροχρόνιο ταξίδι προς τον Άρη και ακόμα παραπέρα.

Το μεγάλο «αγκάθι» της έλλειψης βαρύτητας

Μέχρι σήμερα, οι αστροναύτες που διαμένουν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ISS) βιώνουν συνθήκες μικροβαρύτητας επειδή το σκάφος βρίσκεται σε συνεχή ελεύθερη πτώση γύρω από τη Γη. Ωστόσο, η παρατεταμένη διαβίωση σε περιβάλλον μηδενικής βαρύτητας είναι εξαιρετικά επιζήμια για την ανθρώπινη υγεία.

Οι αστροναύτες έρχονται αντιμέτωποι με σοβαρή απώλεια οστικής μάζας και μυϊκής ατροφίας, εξασθένηση του καρδιαγγειακού και του ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς και με προβλήματα στην όραση και τις γνωστικές λειτουργίες. Αυτός είναι και ο βασικός περιορισμός που εμποδίζει τις πολυετείς αποστολές στο βαθύ διάστημα.

«Είμαστε θεμελιωδώς μια επιχείρηση που κρατά τους ανθρώπους στη ζωή», δήλωσε ο Tom Shelley, αντιπρόεδρος της Vast.

«Αν μπορείς να δημιουργήσεις έναν σταθμό τεχνητής βαρύτητας, ζεις πλέον σε ένα περιβάλλον παρόμοιο με αυτό της Γης, πράγμα που σημαίνει ότι ο άνθρωπος μπορεί να μείνει για πολύ περισσότερο καιρό στο διάστημα και να εξερευνήσει βαθύτερα το ηλιακό μας σύστημα».

Πώς θα λειτουργεί ο «περιστρεφόμενος» σταθμός

Η ιδέα δεν είναι καινούργια. Είχε προταθεί αρχικά από τον Ρώσο πρωτοπόρο των πυραύλων Κονσταντίν Τσιολκόφσκι και αργότερα από τον Βέρνερ φον Μπράουν.

Η φυσική πίσω από το εγχείρημα είναι απλή: καθώς ο σταθμός θα περιστρέφεται γύρω από τον άξονά του, θα δημιουργείται μια φυγόκεντρος δύναμη που θα σπρώχνει τους αστροναύτες προς το πάτωμα. Αν η περιστροφή γίνει στη σωστή ταχύτητα, η αίσθηση για το σώμα θα είναι πανομοιότυπη με τη βαρύτητα ενός πλανήτη.

Το χρονοδιάγραμμα της Vast περιλαμβάνει τα εξής βήματα:

Το αμέσως επόμενο διάστημα (εντός του 2026/2027): Εκτόξευση του πρώτου εμπορικού σταθμού Haven-1 με τη βοήθεια πυραύλου της SpaceX, ο οποίος θα λειτουργήσει ως το πρώτο πεδίο δοκιμών.

2030: Θέση σε πλήρη λειτουργία του μεγαλύτερου σταθμού Haven-2.

Ορίζοντας 10ετίας: Έναρξη κατασκευής του τελικού, μεγάλου σταθμού τεχνητής βαρύτητας, ο οποίος θα φιλοξενεί πλήρωμα 40 ατόμων και θα περιστρέφεται με 3,5 στροφές το λεπτό (rpm).

Οι πρώτοι σταθμοί, Haven-1 και Haven-2, θα λειτουργήσουν κυρίως ως επιστημονικές πλατφόρμες. Εκτός από τους επαγγελματίες αστροναύτες κρατικών υπηρεσιών (όπως η NASA), οι σταθμοί θα είναι προσβάσιμοι και σε ιδιώτες με υψηλή οικονομική επιφάνεια, οι οποίοι όμως θα χρηματοδοτούν παράλληλα και επιστημονικά προγράμματα.

Όπως επισημαίνει η εταιρεία, οι πτήσεις αυτές θα μοιάζουν με ένα «νέο Έβερεστ» για την ανθρωπότητα, όπου οι συμμετέχοντες θα υποβάλλονται σε βιομετρικές εξετάσεις και πειράματα (π.χ. για τη μελέτη βλαστοκυττάρων), προσφέροντας πολύτιμα δεδομένα για την ιατρική επιστήμη τόσο στο διάστημα όσο και στη Γη.