Δείτε πώς τα φιστίκια επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη μνήμη

Τα φιστίκια ενδέχεται να επηρεάζουν με θετικό τρόπο ορισμένες λειτουργίες του εγκεφάλου, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα, η οποία εξέτασε την επίδραση της καθημερινής κατανάλωσής τους σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.

Ειδικότερα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση 60 γραμμαρίων ανάλατων φιστικιών καθημερινά επί τέσσερις μήνες συνδέθηκε με μεταβολές στον τρόπο με τον οποίο συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου ανταποκρίνονται στην ινσουλίνη.

Το εύρημα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς αφορά περιοχές που σχετίζονται με τη μνήμη. Ωστόσο, οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν πως τα φιστίκια προλαμβάνουν την άνοια ή προστατεύουν από τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Τι έδειξε η έρευνα μετά από τέσσερις μήνες

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Μάαστριχτ και συμμετείχαν σε αυτήν 31 υγιείς ενήλικες ηλικίας 60 έως 75 ετών.

Οι συμμετέχοντες ακολούθησαν δύο διαφορετικά διατροφικά προγράμματα, διάρκειας τεσσάρων μηνών το καθένα. Κατά τη διάρκεια του πρώτου κατανάλωναν καθημερινά 60 γραμμάρια ανάλατων φιστικιών, ψημένων με τον φλοιό τους, ενώ στο δεύτερο δεν έτρωγαν καθόλου φιστίκια.

Ανάμεσα στις δύο περιόδους μεσολάβησε διάστημα δύο μηνών, ενώ η σειρά των διατροφικών παρεμβάσεων καθορίστηκε τυχαία.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν απεικονιστικές εξετάσεις του εγκεφάλου, προκειμένου να καταγράψουν τις μεταβολές στη ροή του αίματος μετά τη χορήγηση ινσουλίνης μέσω της μύτης.

Η ανάλυση έδειξε μειωμένη απόκριση της εγκεφαλικής αιμάτωσης στην ινσουλίνη σε συγκεκριμένη περιοχή του δεξιού ημισφαιρίου, η οποία περιλαμβάνει δομές που σχετίζονται με τη μνήμη, μεταξύ των οποίων και τμήμα του ιππόκαμπου.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η μεταβολή αυτή ενδέχεται να αποτελεί ευνοϊκή προσαρμογή του εγκεφάλου. Ωστόσο, υπογραμμίζουν ότι δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη βελτίωσης της μνήμης ούτε σημαίνει ότι μειώθηκε συνολικά η αιμάτωση του εγκεφάλου.

Γιατί παίζει ρόλο η ινσουλίνη στον εγκέφαλο

Η ινσουλίνη είναι γνωστή κυρίως για τη συμμετοχή της στη ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα. Ωστόσο, έχει σημαντική δράση και στο νευρικό σύστημα.

Στον εγκέφαλο λειτουργεί ως μόριο μεταφοράς σημάτων, συμμετέχοντας σε διαδικασίες που σχετίζονται με την επικοινωνία μεταξύ των νευρικών κυττάρων, τη μάθηση και τη μνήμη.

Η ανταπόκριση του εγκεφάλου στην ινσουλίνη μπορεί να μεταβάλλεται όσο μεγαλώνει ο άνθρωπος, γι’ αυτό και οι επιστήμονες εξετάζουν κατά πόσο συγκεκριμένες διατροφικές συνήθειες μπορούν να επηρεάσουν αυτές τις λειτουργίες.

Παρόλα αυτά, η μέτρηση της ροής του αίματος μετά τη χορήγηση ινσουλίνης αποτελεί έμμεσο δείκτη και δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι έχουν βελτιωθεί οι λειτουργίες των νευρικών κυττάρων.

Η προηγούμενη έρευνα που κατέγραψε βελτίωση στη μνήμη

Το ενδιαφέρον είναι ότι η ίδια ερευνητική ομάδα είχε δημοσιεύσει το 2025 αποτελέσματα από την ίδια κλινική δοκιμή, σύμφωνα με τα οποία η κατανάλωση φιστικιών συνδέθηκε με βελτιώσεις σε ορισμένες μετρήσεις της εγκεφαλικής λειτουργίας.

Συγκεκριμένα, κατά την περίοδο κατανάλωσης φιστικιών καταγράφηκε αύξηση κατά 3,6% στη συνολική εγκεφαλική αιμάτωση σε κατάσταση ηρεμίας.

Παράλληλα, οι συμμετέχοντες παρουσίασαν βελτίωση κατά 5,8% σε δοκιμασία καθυστερημένης λεκτικής μνήμης, επίδοση που αντιστοιχούσε σε περίπου 1,4 επιπλέον λέξεις τις οποίες μπορούσαν να ανακαλέσουν σωστά.

Αντίθετα, δεν διαπιστώθηκαν σημαντικές μεταβολές στην εκτελεστική λειτουργία και την ψυχοκινητική ταχύτητα.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν, ωστόσο, ότι τα συγκεκριμένα αποτελέσματα και η νεότερη ανάλυση προέρχονται από την ίδια ομάδα των 31 συμμετεχόντων. Επομένως, δεν πρόκειται για δύο ανεξάρτητες έρευνες που επιβεβαιώνουν το ίδιο συμπέρασμα.

Ποια συστατικά των φιστικιών ενδέχεται να ωφελούν τον εγκέφαλο

Τα φιστίκια περιέχουν αρκετά θρεπτικά συστατικά που έχουν συνδεθεί με τη γενικότερη υγεία του οργανισμού.

Μεταξύ άλλων, αποτελούν πηγή ακόρεστων λιπαρών, φυτικής πρωτεΐνης, φυτικών ινών και πολυφαινολών. Περιέχουν επίσης L-αργινίνη, ένα αμινοξύ που συμμετέχει στην παραγωγή μορίων τα οποία συμβάλλουν στη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων.

Ο συνδυασμός αυτών των συστατικών ενδέχεται να επηρεάζει την κυκλοφορία του αίματος και άλλες βιολογικές διεργασίες που σχετίζονται με την εγκεφαλική λειτουργία.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη έρευνα δεν προσδιόρισε ποιο συστατικό ευθύνεται για τις αλλαγές που παρατηρήθηκαν. Επίσης, δεν εξετάστηκε εάν τα ίδια αποτελέσματα θα προέκυπταν από την κατανάλωση αλατισμένων φιστικιών ή φιστικιών χωρίς τον φλοιό τους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα 60 γραμμάρια φιστικιών αποδίδουν περίπου 350 θερμίδες. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι είναι προτιμότερο να αντικαθιστούν κάποιο άλλο σνακ στη διατροφή, αντί να προστίθενται απλώς στις ήδη υπάρχουσες θερμιδικές προσλήψεις. Φυσικά, όσοι έχουν αλλεργία στα φιστίκια πρέπει να τα αποφεύγουν.

Μπορούν τελικά να προστατεύσουν από την άνοια;

Παρά τα ενδιαφέροντα ευρήματα, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η καθημερινή κατανάλωση φιστικιών μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.

Η συγκεκριμένη κλινική δοκιμή είχε μικρό αριθμό συμμετεχόντων, περιορισμένη διάρκεια και αφορούσε υγιείς ανθρώπους ηλικίας 60 έως 75 ετών. Οι επιστήμονες εξέτασαν συγκεκριμένους δείκτες της εγκεφαλικής λειτουργίας και επιδόσεις σε τεστ μνήμης, όχι την εμφάνιση άνοιας σε βάθος χρόνου.

Επιπλέον, σε παλαιότερη μελέτη του 2016, στην οποία συμμετείχαν 27 ηλικιωμένοι με προβλήματα μνήμης και παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου, δεν διαπιστώθηκε σημαντική βελτίωση στη γνωστική επίδοση ή στην εγκεφαλική δραστηριότητα μετά από τρεις μήνες καθημερινής κατανάλωσης φιστικιών ή φυστικοβούτυρου.

Τέλος, η νεότερη έρευνα χρηματοδοτήθηκε από το Peanut Institute Foundation, το οποίο, σύμφωνα με τις σχετικές δημοσιεύσεις, δεν συμμετείχε στον σχεδιασμό των ερευνών ή στη συγγραφή των επιστημονικών κειμένων.

Συνεπώς, τα φιστίκια μπορούν να αποτελούν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, όμως χρειάζονται μεγαλύτερες και ανεξάρτητες μελέτες προτού οι επιστήμονες καταλήξουν σε ασφαλή συμπεράσματα για την επίδρασή τους στη μνήμη και την πρόληψη της άνοιας.