Πώς η υπερβολική έκθεση στον ήλιο μπορεί να «ξυπνήσει» τον ιό του HPV

Η έντονη έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί να επηρεάσει προσωρινά και την άμυνα της επιδερμίδας, δημιουργώντας συνθήκες που ευνοούν την ενεργοποίηση ιών οι οποίοι βρίσκονται σε λανθάνουσα κατάσταση.

Ένας από αυτούς είναι ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV). Πρόκειται για μία από τις συχνότερες ιογενείς λοιμώξεις του δέρματος και των βλεννογόνων, με περίπου 200 γνωστούς τύπους. Δεν μεταδίδονται όλοι με σεξουαλική επαφή, καθώς αρκετά στελέχη μεταδίδονται μέσω άμεσης επαφής με το δέρμα και συνδέονται με την εμφάνιση κοινών μυρμηγκιών.

Πώς επηρεάζει ο ήλιος την άμυνα του δέρματος

Η επιδερμίδα διαθέτει το δικό της ανοσολογικό σύστημα, με κύτταρα που αναγνωρίζουν και αντιμετωπίζουν παθογόνους μικροοργανισμούς. Η υπεριώδης ακτινοβολία, ιδιαίτερα η UVB, μπορεί να μειώσει προσωρινά τη δραστηριότητα αυτών των κυττάρων.

Η διαδικασία αυτή είναι γνωστή ως φωτοανοσοκαταστολή. Όταν η τοπική άμυνα του δέρματος εξασθενεί, ένας HPV που ήδη υπάρχει στον οργανισμό μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να ενεργοποιηθεί και να οδηγήσει στην εμφάνιση ή την υποτροπή δερματικών βλαβών.

Έτσι, μετά την επιστροφή από τις καλοκαιρινές διακοπές μπορεί να κάνουν την εμφάνισή τους νέες μυρμηγκιές ή να επανεμφανιστούν παλαιότερες αλλοιώσεις.

Ποιες βλάβες μπορεί να εμφανιστούν

Οι συνηθέστερες εκδηλώσεις είναι οι κοινές μυρμηγκιές, οι οποίες εμφανίζονται ως μικρές, σκληρές προεξοχές στο δέρμα και εντοπίζονται συχνά στα χέρια, τα γόνατα ή τα πέλματα.

Σε περιπτώσεις λοίμωξης από διαφορετικούς τύπους HPV, μπορεί να εμφανιστούν και κονδυλώματα στην πρωκτογεννητική περιοχή.

Παράλληλα, η χρόνια έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο για ορισμένες προκαρκινικές και καρκινικές αλλοιώσεις του δέρματος, ιδιαίτερα σε άτομα που είναι ήδη ευάλωτα.

Ποιοι χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή

Ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα άτομα με πολύ ανοιχτόχρωμο δέρμα, που καίγονται εύκολα και μαυρίζουν δύσκολα. Αυξημένη προσοχή χρειάζεται επίσης από ανθρώπους με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, καθώς και από όσους έχουν ιστορικό επαναλαμβανόμενων βλαβών από HPV.

Η ανεπαρκής αντηλιακή προστασία και η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο, ειδικά κατά τις ώρες έντονης ακτινοβολίας, αυξάνουν την επιβάρυνση του δέρματος.

Η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία αποτελεί βασικό μέτρο για τη διατήρηση της υγείας του δέρματος. Οι ειδικοί συστήνουν:

• Αντηλιακό ευρέος φάσματος με υψηλό δείκτη προστασίας, που να καλύπτει UVA και UVB.
• Τακτική ανανέωση του αντηλιακού, ιδιαίτερα μετά το κολύμπι ή την έντονη εφίδρωση.
• Περιορισμό της έκθεσης κατά τις ώρες που η ηλιακή ακτινοβολία είναι ισχυρότερη.
• Καπέλο, γυαλιά ηλίου και προστατευτικό ρουχισμό για επιπλέον κάλυψη.
• Εμβολιασμό κατά του HPV, σύμφωνα με τις συστάσεις των αρμόδιων υγειονομικών αρχών.

Η εμφάνιση μιας νέας ή ασυνήθιστης δερματικής βλάβης μετά το καλοκαίρι δεν θα πρέπει να αγνοείται. Ένας δερματολογικός έλεγχος μπορεί να βοηθήσει στην έγκαιρη αναγνώριση της αιτίας και στην επιλογή της κατάλληλης αντιμετώπισης. Ανάλογα με τον τύπο και την έκταση της βλάβης, υπάρχουν διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, όπως η κρυοθεραπεία, το laser, η χειρουργική αφαίρεση και ειδικές τοπικές θεραπείες.