Το γνωρίζατε; – Η πρώτη ελληνική σημαία δεν ήταν ίδια με τη σημερινή

Η γαλανόλευκη αποτελεί ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα σύμβολα του ελληνισμού, με τα χρώματα και τον σταυρό της να συνδέονται άρρηκτα με την ιστορία της χώρας.

Η μορφή της, ωστόσο, δεν ήταν πάντα ίδια, καθώς διαμορφώθηκε μέσα από πολιτικές αλλαγές και ιστορικές εξελίξεις, από τα πρώτα χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης μέχρι τη σημερινή εποχή.

Τα χρώματα που γνωρίζουμε σήμερα, το κυανό και το λευκό, καθιερώθηκαν τον Ιανουάριο του 1822, κατά την Α’ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου, λίγους μήνες μετά την έναρξη του Αγώνα για την ανεξαρτησία.

Τον Μάρτιο του ίδιου έτους ορίστηκαν τρεις διαφορετικοί τύποι σημαίας. Εκείνη της ξηράς ήταν τετράγωνη, κυανή και έφερε έναν μεγάλο λευκό σταυρό. Αντίθετα, οι δύο ναυτικές σημαίες είχαν διάταξη που πλησίαζε περισσότερο τη σημερινή γαλανόλευκη. Η εμπορική σημαία διέφερε αρχικά ως προς την κατανομή των χρωμάτων, αλλά το 1828 εναρμονίστηκε με τη σημαία του Πολεμικού Ναυτικού, σε αναγνώριση της συμβολής των εμπορικών πλοίων στον Αγώνα.

Από τον Όθωνα στο βασιλικό στέμμα

Οι επόμενες μεταβολές στη σημαία συνδέθηκαν κυρίως με τις αλλαγές στο πολίτευμα. Το 1833, κατά τη βασιλεία του Όθωνα, προστέθηκε ο βαυαρικός θυρεός στις σημαίες του Στρατού Ξηράς και του Πολεμικού Ναυτικού. Το σύμβολο παρέμεινε έως την ανατροπή του βασιλιά, το 1862.

Με την άφιξη του Γεωργίου Α’ το 1863, ο βαυαρικός θυρεός αντικαταστάθηκε από το βασιλικό στέμμα, το οποίο διατηρήθηκε μέχρι το 1924.

Μια ακόμα αλλαγή σημειώθηκε το 1864, όταν οι σημαίες των ταγμάτων Πεζικού απέκτησαν πιο επίσημη εμφάνιση. Κατασκευάζονταν από μεταξωτό ύφασμα, διακοσμούνταν με χρυσά κρόσσια και έφεραν στο κέντρο του λευκού σταυρού την εικόνα του Αγίου Γεωργίου.

Πώς είναι η ελληνική σημαία σήμερα

Η σημερινή εθνική σημαία αποτελείται από εννέα οριζόντιες λωρίδες, πέντε κυανές και τέσσερις λευκές, ενώ στο πάνω αριστερό τμήμα της βρίσκεται ένας λευκός σταυρός σε κυανό φόντο.

Διαφορετικά σύμβολα συναντάμε στις πολεμικές σημαίες των Ενόπλων Δυνάμεων. Στις σημαίες του Στρατού Ξηράς απεικονίζεται ο Άγιος Γεώργιος, ενώ σε εκείνες της Πολεμικής Αεροπορίας δεσπόζει ο Αρχάγγελος Μιχαήλ.

Η γαλανόλευκη, όπως τη γνωρίζουμε σήμερα, είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς ιστορικής διαδρομής. Οι αλλαγές που υπέστη μέσα στους αιώνες αποτυπώνουν τις πολιτικές και θεσμικές μεταβολές της Ελλάδας, διατηρώντας παράλληλα τον συμβολισμό της ως εθνικού σημείου αναφοράς.